44°25′N 8°56′E/44,416667 8,933333Genua
|
|||||
 Panorama Genui |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Włochy |
||||
| Region |  Liguria |
||||
| Burmistrz | Marco Doria | ||||
| Powierzchnia | 243 km² | ||||
| Wysokość | 20 m n.p.m. | ||||
| Populacja (05.2014) • liczba ludności • gęstość |
595 025[1] 2571 os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | 010 | ||||
| Kod pocztowy | 16100 | ||||
| Tablice rejestracyjne | GE | ||||
|
Położenie na mapie Włoch
 Genua
|
|||||
| 44°25′N 8°56′E/44,416667 8,933333 |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Genua (wł. Genova, lig. Zena) – miasto w północno-zachodniej części Włoch nad Morzem Śródziemnym, u stóp Apeninu Liguryjskiego i Alp Liguryjskich. Stolica i główne miasto regionu administracyjno-historycznego Liguria. Obszar administracyjny ma powierzchnię 243 km² i liczbę ludności 595 025[1], będąc szóstym co do wielkości miastem Włoch.
Port Genua jest największym portem morskim we Włoszech i piętnastym w Europie pod względem ilości przeładunku w tonach i drugim największym portem we Włoszech (po porcie w Gioia Tauro) i szesnastym w Europie pod względem ilości kontenerów[2].
Spis treści
Toponimia[edytuj | edytuj kod]
Zgodnie z legendarnym wywiedzeniem nazwy miasta pochodzi ona od rzymskiego Janusa, gdyż tak jak on, Genua ma dwa oblicza: jedno zwrócone ku morzu, drugie ku otaczającym ją górom. Legenda powstała najwidoczniej na gruncie bliskich związków między obydwoma miastami już w starożytności (wojny punickie) oraz wierności tradycyjnie okazywanej przez mieszkańców Genui Rzymowi. Dlatego w średniowieczu miasto nosiło łacińską nazwę Ianua[3] (por. w utworze F. Petrarki Itinerarium breve de Ianua ad Ierusalem z 1358), pochodzącą od tego prastarego bóstwa Rzymian (wł. Giano); współcześnie ślad jej pozostał tylko w języku czeskim i słowackim – Janov.
Historia[edytuj | edytuj kod]
- ośrodek Ligurów
- w 220 roku p.n.e. zdobyte przez Rzymian
- od 634 we władaniu Longobardów
- w X wieku republika
- w okresie XII-XIII wieku druga obok Wenecji handlowa potęga morska w basenie Morza Śródziemnego
- od 1381 zależność od Wenecji i powolny schyłek
- 1481 – założenie uniwersytetu w Genui
- 1797 – Genua zdobyta przez Napoleona i przekształcona w zależną od Francji Republikę Liguryjską
- w 1805 – przyłączona do Francji
- 1815 – weszła do Królestwa Sardynii
- w XIX wieku rozwój przemysłowy
- w 2004 roku Genua była Europejskim Miastem Kultury
- w 2006 roku część Genui została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO
Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]
Od 2007 roku
| Gmina | Ludność (% całości) | Dzielnice |
|---|---|---|
| Centro-Est | 91,402 (15,0%) | Pré, Molo, Maddalena, Oregina, Lagaccio, San Nicola, Castelletto, Manin, San Vincenzo, Carignano |
| Centro-Ovest | 66,626 (10,9%) | Sampierdarena, Campasso, San Teodoro, San Bartolomeo |
| Bassa Val Bisagno | 78,791 (12,9%) | San Fruttuoso, Marassi, Quezzi |
| Media Val Bisagno | 58,742 (9,6%) | Staglieno, Sant'Eusebio, San Gottardo, Molassana, Struppa |
| Valpolcevera | 62,492 (10,3%) | Borzoli, Fegino, Certosa, Rivarolo, Teglia, Begato, Bolzaneto, Morego, San Quirico, Pontedecimo |
| Medio Ponente | 61,810 (10,1%) | Sestri, Cornigliano, Campi |
| Ponente | 63,027 (10,3%) | Crevari, Voltri, Palmaro, Prà, Pegli, Multedo |
| Medio Levante | 61,759 (10,1%) | Foce, Brignole, Albaro, San Martino, San Giuliano, Lido, Puggia |
| Levante | 66,155 (10,8%) | Sturla, Quarto, Quinto, Nervi, Bavari, San Desiderio, Borgoratti |
Gospodarka[edytuj | edytuj kod]
Genua stanowi południowy róg trójkąta przemysłowego Mediolan-Turyn-Genua, jest jednym z głównych centrów gospodarczych kraju. Wytwarza PKB 15,08 miliardów €, co stanowi 1,3% PKB krajowego. W 2000 roku miasto znalazło się na 5. miejscu w rankingu najsilniejszych ekonomicznie miast we Włoszech. Bank św. Jerzego (Banco di San Giorgio), jeden z najstarszych banków na świecie, został założony w Genui w 1407 roku i przyczynił się do świetności gospodarczej miasta od połowy XV wieku. Obecnie wiele czołowych włoskich przedsiębiorstw ma siedzibę w Genui, w tym Ansaldo Energia, Ansaldo STS i Edoardo Raffinerie Garrone.
Klimat[edytuj | edytuj kod]
Genua znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[4][5] typu śródziemnomorskiego[6], z łagodnymi zimami i ciepłymi latami. Średnia roczna temperatura wynosi 19°C w dzień i 12 °C w nocy.
Średnia temperatura miesięcy zimowych – grudnia, stycznia i lutego wynosi wokół 12 °C w dzień i 6 °C w nocy. Średnia temperatura sześciu miesięcy letnich, od maja do października wynosi 24 °C w dzień i 17 °C w nocy[7].
| Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie temperatury w dzień [°C] | 11.5 | 12.2 | 14.6 | 16.8 | 20.5 | 23.9 | 27.3 | 27.7 | 24.4 | 20.0 | 15.1 | 12.5 | 18,9 |
| Średnie dobowe temperatury [°C] | 8.5 | 9.1 | 11.4 | 13.7 | 17.4 | 20.8 | 24.1 | 24.4 | 21.1 | 16.9 | 12.2 | 9.5 | 15,7 |
| Średnie temperatury w nocy [°C] | 5.5 | 6.0 | 8.2 | 10.5 | 14.2 | 17.6 | 20.9 | 21.0 | 17.9 | 13.8 | 9.2 | 6.5 | 12,6 |
| Opady [mm] | 102 | 74.0 | 81.7 | 88.0 | 72.4 | 58.2 | 24.2 | 69.3 | 136 | 171 | 109 | 93.1 | 1079 |
| Średnia liczba dni z opadami | 7.7 | 5.6 | 6.9 | 8.1 | 7.0 | 5.0 | 2.8 | 5.0 | 6.0 | 8.0 | 7.1 | 6.5 | 75,7 |
| Średnie nasłonecznienie (w godzinach) | 118 | 131 | 158 | 192 | 220 | 246 | 295 | 267 | 201 | 174 | 111 | 112 | 2223 |
| Źródło: Servizio Meteorologico[7], (nasłonecznienie)[8] | |||||||||||||
| Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie temperatury w dzień [°C] | 12.1 | 12.8 | 15.0 | 18.1 | 22.3 | 25.5 | 27.6 | 27.8 | 25.1 | 21.0 | 16.5 | 13.2 | 19,8 |
| Średnie dobowe temperatury [°C] | 8.6 | 9.5 | 11.7 | 14.7 | 19.0 | 22.4 | 24.5 | 24.6 | 21.6 | 17.9 | 13.2 | 9.9 | 16,5 |
| Średnie temperatury w nocy [°C] | 5.9 | 6.7 | 8.9 | 11.9 | 16.0 | 19.4 | 21.4 | 21.5 | 18.5 | 15.3 | 10.7 | 7.2 | 13,6 |
| Średnie nasłonecznienie (w godzinach) | 118 | 131 | 158 | 192 | 220 | 246 | 295 | 267 | 201 | 174 | 111 | 112 | 2223 |
| Źródło: climatebase.ru[9] | |||||||||||||
Zabytki i turystyka[edytuj | edytuj kod]
- Via Garibaldi
- Palazzo Doria-Tursi (pol.: Pałac Doria-Tursi) z XVI wieku, obecnie mieści ratusz i miejskie muzeum sztuki;
- Palazzo Bianco (pol. Biały Pałac) z XVI wieku, mieszczący galerię obrazów takich włoskich mistrzów jak Caravaggio, Veronese czy Filippin Lippi jak również mało znanych malarzy genueńskich;
- Palazzo Rosso (pol. Czerwony Pałac) z XVII wieku
- cmentarz w Staglieno
- dom Krzysztofa Kolumba (it.: Casa di Colombo)
- gotycki ratusz miejski z XIII-XV wieku
- katedra San Lorenzo (it.: Cattedrale di San Lorenzo) katedra z XII-XIII wieku, przebudowana w XVI wieku
- latarnia morska Il Faro (XII wiek)
- muzeum malarstwa w dawnym Pałacu Paroti
- muzeum sztuki orientalnej Museo d’arte orientale Edoardo Chiossone
- Plac De Ferrari (it: Piazza De Ferrari)
- pałac dożów Genui (it.: Palazzo Ducale) z XVII wieku
- Plac Zwycięstwa (it: Piazza della Vittoria)
- Stary Port (it.: Porto Antico)
- galeon Neptun – replika galeonu wykorzystana w filmie Piraci R. Polańskiego
- Il Bigo – monumentalna 8-ramienna konstrukcja z windą widokową
- muzeum morskie (it.: Il Galata – Museo del Mare di Genova)
- Pałac San Giorgio (it.: Palazzo San Giorgio) z XIII wieku
- zabytki z okresu rzymskiego
- akwarium (jedno z największych w Europie)
- Mury obronne z XII wieku.
Sport[edytuj | edytuj kod]
Miasto jest siedzibą klubów piłkarskich Genoa CFC oraz Sampdoria.
Transport[edytuj | edytuj kod]
W mieście znajduje się 23 czynne stacje kolejowe:
- Genova Acquasanta
- Genova Brignole
- Genova Bolzaneto
- Genova Borzoli
- Genova Cornigliano
- Genova Costa di Sestri Ponente
- Genova Granara
- Genova Nervi
- Genova Pegli
- Genova Piazza Manin
- Genova Piazza Principe
- Genova Pontedecimo
- Genova Pra
- Genova Quarto dei Mille
- Genova Quinto al Mare
- Genova Rivarolo
- Genova Sampierdarena
- Genova San Biagio
- Genova Sestri Ponente Aeroporto
- Genova Sturla
- Genova Vesima
- Genova Via di Francia
- Genova Voltri.
Genua to miasto portowe – brama wyjazdowa dla krajów Afryki Północnej (Maroko, Tunezja) oraz do Hiszpanii, Korsyki, Sardynii, Sycylii i Malty. W porcie znajduje się kilka terminali w zależności od przewoźnika. Najwięcej połączeń oferuje Grandi Navi Veloci[10].
Znani Genueńczycy[edytuj | edytuj kod]
- żeglarze
- artyści
- muzycy
- politycy
- inni
- Benedykt XV – papież
- Hadrian V - papież
- Innocenty IV - papież
- Innocenty VIII - papież
Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]
Baltimore, Stany Zjednoczone- Boston, Stany Zjednoczone
- Columbus, Stany Zjednoczone
Chios, Grecja
Guayaquil, Ekwador
Huelva, Hiszpania
Marsylia, Francja
Odessa, Ukraina
Tambow, Rosja
Rijeka, Chorwacja
Przypisy
- ↑ a b Bilancio demografico Anno 2014 (dati provvisori). Comune: Genova - Istituto Nazionale di Statistica, 2014
- ↑ World Port Rankings 2011.
- ↑ Teofilo Ossian De Negri, Storia di Genova, Firenze 2003, s. 13.
- ↑ Climatic map by Istituto Geografico De Agostini
- ↑ Die Klimatypen der Erde - Pädagogische Hochschule in Heidelberg
- ↑ World Map of Köppen−Geiger Climate Classification.
- ↑ a b Tabelle climatiche 1971-2000 della stazione meteorologica di Genova-Sestri Ponente dall'Atlante Climatico 1971-2000 – Servizio Meteorologico dell'Aeronautica Militare
- ↑ Visualizzazione tabella CLINO della stazione Genova.
- ↑ "Генуя,Италия" - climatebase.ru
- ↑ Promy z Genui http://www.aferry.pl/Genoa-prom.htm
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
|
|||||
|
||||||||
