51°49′20″N 17°13′50″E/51,822222 17,230556Pogorzela
|
|||
 Ratusz |
|||
|
|||
| Państwo |  Polska |
||
| Województwo |  wielkopolskie |
||
| Powiat | gostyński | ||
| Gmina | Pogorzela gmina miejsko-wiejska |
||
| Prawa miejskie | przed 1458 | ||
| Burmistrz | Piotr Curyk | ||
| Powierzchnia | 4,36[1] km² | ||
| Populacja (30.06.2016) • liczba ludności • gęstość |
2076[2] 476,1 os./km² |
||
| Strefa numeracyjna |
+48 65 | ||
| Kod pocztowy | 63-860 | ||
| Tablice rejestracyjne | PGS | ||
|
Położenie na mapie gminy Pogorzela
 Pogorzela
|
|||
|
Położenie na mapie powiatu gostyńskiego
Pogorzela
|
|||
|
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Pogorzela
|
|||
|
Położenie na mapie Polski
Pogorzela
|
|||
| 51°49′20″N 17°13′50″E/51,822222 17,230556 |
|||
| TERC (TERYT) |
3004064 | ||
| SIMC | 0954580 | ||
|
Urząd miejski
Rynek 163-860 Pogorzela |
|||
| Strona internetowa | |||
Pogorzela – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pogorzela[3].
Według danych z 31 grudnia 2014 miasto liczyło 2063 mieszkańców[4].
Pogorzela uzyskała lokację miejską przed 1458 rokiem[5].
Spis treści
Położenie[edytuj | edytuj kod]
Pogorzela położona jest na zachodnim skraju Wysoczyzny Kaliskiej[6], w obszarze źródłowym strumieni Rdęca i Pogona[7], na skrzyżowaniu dróg Krotoszyn-Gostyń i Koźmin-Krobia, przy nieczynnej linii kolejowej Koźmin-Piaski (stacja kolejowa Pogorzela), około 14 km na południowy wschód od Gostynia, około 18 km na północny zachód od Krotoszyna[6].
Demografia[edytuj | edytuj kod]
- Piramida wieku mieszkańców Pogorzeli w 2014 roku [2].
Historia[edytuj | edytuj kod]
Wzmiankowane po raz pierwszy na początku XV wieku. Miasto było wówczas własnością Wczelów-Pogorzelskich. W XVI w. przez jakiś czas było ośrodkiem luteranizmu, jako syn miejscowego duchownego w 1577 r. urodził się Samuel Dambrowski. Szybszy rozwój Pogorzeli nastąpił dopiero w wieku XVIII (głównie rzemiosło).
W czasie zaboru pruskiego Pogorzela należała do powiatu Krotoszyn (1793-1919)[8]. Według spisu urzędowego z 1837 roku miasto liczyło 1326 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 168 dymów (domostw)[8].
Podczas powstania wielkopolskiego sformowano tu ochotniczą kompanię, która później brała udział w walkach pod Rawiczem. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego[6], do 1975 roku znajdowało się w powiecie krotoszyńskim, a od 1999 w powiecie gostyńskim.
Zabytki[edytuj | edytuj kod]
- zespół urbanistyczny[9]
- późnobarokowy kościół parafialny pw. św. Michała Archanioła, zbudowany w latach 1778-1785[10] z fundacji kasztelana Rocha Zbijewskiego. Wystrój kościoła pochodzi z epoki baroku i rokoka[10]. Gotycki krucyfiks pochodzi z XVI wieku[10]. Ochroną konserwatorską objęte są również[9]:
- cmentarz kościelny
- plebania z 1920 roku
- ogród przy plebanii
- dawny kościół ewangelicki (ul. Krobska 5) z 1861 roku i pastorówka[9]
- pałac Tyszkiewiczów z 1880 roku[9], w którym znajduje się szkoła[10]
- park pałacowy z przełomu XVIII i XIX wieku[9] (obecnie Park Miejski)
Inne obiekty turystyczne[edytuj | edytuj kod]
- ratusz z XIX wieku[10]. Na elewacji umieszczono tablicę pamiątkową ku czci ofiar hitleryzmu,
- zachowana w kościele płyta nagrobna Jadwigi z Kąkolewa Pogorzelskiej, wykonana z piaskowca, przyozdobiona stojącą postacią zmarłej, prawdopodobnie wykuta w 1588 roku[7],
- stodoły miejskie, konstrukcji szachulcowej, wypełnianej gliną, z dachami w większości pokrytymi strzechą[10],
- wiatrak-koźlak z 1870 roku[6],
- cmentarz z grobami powstańców wielkopolskich.
W Pogorzeli znajdowała się niegdyś synagoga[7], wybudowana w drugiej połowie XIX wieku, przed 1887 rokiem, przy ulicy Kotkowiaka. Została zdewastowana podczas II wojny światowej, a po wojnie rozebrana[potrzebny przypis].
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Bank Danych Regionalnych – Strona główna (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
- ↑ a b http://www.polskawliczbach.pl/Pogorzela, w oparciu o dane GUS.
- ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
- ↑ Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2014 r. (3,73 MB). 2015. [dostęp 2 stycznia 2016]. [zarchiwizowane z tego adresu]. s. 107. ISSN 2083-3342.
- ↑ Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 60-61.
- ↑ a b c d Jan Maj, Alicja Dziewulska: Krotoszyn: mapa topograficzna Polski. Wydanie turystyczne. Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-147-X.
- ↑ a b c Pogorzela w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VIII: Perepiatycha – Pożajście. Warszawa 1887.
- ↑ a b Leon Plater: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜ztwa Poznańskiego. Lipsk: Jan Nepomucen Bobrowicz, Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 248.
- ↑ a b c d e Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków na terenie województwa wielkopolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2 stycznia 2016]. s. 34.
- ↑ a b c d e f Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1996, s. 385-386. ISBN 83-7079-589-7.
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
- Pogorzela w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VIII: Perepiatycha – Pożajście. Warszawa 1887.
- Cyfrowe Archiwum Tradycji Lokalnej – Pogorzela
|
|||||||||||||||||
|
|||||||||||||
|
|||||||||||||||||
