Jarocin

Jarocin
Ratusz w Jarocinie (1799-1804), obecnie Muzeum Regionalne
Herb Jarocina
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Powiat	jarociński
Gmina	Jarocin gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie	1257
Burmistrz	Adam Pawlicki
Powierzchnia	16.23 km²
Populacja (30.06.2016) • liczba ludności • gęstość	26 353 1741,8 os./km²
Strefa numeracyjna	(+48) 62
Kod pocztowy	63-200 do 63-202
Tablice rejestracyjne	PJA
Położenie na mapie gminy Jarocin Jarocin
Położenie na mapie powiatu jarocińskiego Jarocin
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego Jarocin
Położenie na mapie Polski Jarocin
51°58′25″N 17°30′04″E
TERC (TERYT)	3006024
SIMC	0936776
Urząd miejski al. Niepodległości 10 63-200 Jarocin
Strona internetowa

Jarocin – miasto w województwie wielkopolskim, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, w Kaliskiem, siedziba powiatu jarocińskiego i gminy Jarocin.

Według danych z 31 grudnia 2013 miasto liczyło 26 311 mieszkańców.

Historia

Wykopaliska archeologiczne potwierdzają obecność na tutejszych ziemiach wędrujących grup zbieracko – łowieckich już przed 4500 rokiem p.n.e. Ślady pierwszego osadnictwa, związane ze społeczeństwami myśliwskimi i pasterskimi, datuje się na neolit (4500–1800 p.n.e.). W ciągu kolejnych tysiącleci w okolicy pojawiło się kilka grup wysoko rozwiniętej kultury łużyckiej, a później – kultury przeworskiej i wpływów rzymskich.

Ruiny kościoła św. Ducha

Prawdopodobnie już od wczesnego średniowiecza miejscowe osadnictwo podporządkowane było strukturze grodowej. Pierwsza wzmianka o Jarocinie pochodzi z dokumentu datowanego na rok 1257, nie jest on jednak uznawany za wiarygodny, bowiem zdania dotyczące Jarocina zostały w nim uzupełnione przez XIV-wiecznego fałszerza. Za najwcześniejsze potwierdzenie istnienia osady i jednocześnie posiadania przez nią statusu miasta przyjmuje się więc rzekomy dokument Przemysła II z 1283 – również sfałszowany, ale najprawdopodobniej niedługo po tej dacie, i w związku z tym wykazujący dobrą znajomość realiów Wielkopolski tego czasu. Na tej podstawie jako datę lokacji miasta przyjmuje się ostatnią ćwierć XIII w.

Rynek z ratuszem, przed 1902

Przez długi czas jeden z ważniejszych ośrodków rzemieślniczo-handlowych Wielkopolski (na przełomie XII i XIV wieku 8 jarmarków rocznie). O zamożności mieszkańców w tym okresie (XV wiek) świadczy liczba 23 studentów pobierających nauki w Krakowie. Podupadł w XVII wieku po wojnach szwedzkich. Ponownie zaczął szybciej się rozwijać po powstaniu węzła kolejowego na przełomie XIX i XX wieku.

Zabory Polski

27 grudnia 1918 wybuchło powstanie wielkopolskie. Powstańcy opanowali punkty strategiczne miasta: pocztę i dworzec kolejowy, uniemożliwiając ewentualne transporty wojsk niemieckich. Jarocin został ostatecznie przejęty przez oddziały polskie 1 stycznia 1919.

Spichlerz Polskiego Rocka

Odtwórz plik multimedialny

Rynek w Jarocinie, lato 2017

II wojna światowa

W czasie II wojny światowej z miasta wysiedlono większość Polaków do Generalnego Gubernatorstwa, a w zamian sprowadzono Niemców w ramach akcji kolonizacyjnej Heim ins Reich.

Okres powojenny

Jarocin został wyzwolony spod okupacji hitlerowskiej w styczniu 1945 roku przez radzieckie jednostki 33 armii 1 Frontu Białoruskiego. W walkach o miasto zginęło 56 czerwonoarmistów.

Przed 1975 i od 1999 siedziba powiatu jarocińskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kaliskiego. Od lat 70. XX w. miasto znane z festiwali muzyki młodzieżowej – Wielkopolskie Rytmy Młodych (1970–1979), Ogólnopolski Przegląd Muzyki Młodej Generacji (1980–1982), Festiwal Muzyków Rockowych (1983–1994).

15 lipca 2011 u zbiegu ulic Świętego Ducha i Wojska Polskiego odsłonięto pomnik glana, wykonany z żywic epoksydowych, o wysokości ponad 2 m.

6 stycznia 2012 około godziny 16.37 Jarocin nawiedziło trzęsienie ziemi o sile około 4 stopni w skali Richtera. Było to pierwsze odnotowane w tym regionie trzęsienie ziemi.

1 stycznia 2018 obszar Jarocina zwiększył się o 44,33 ha przez włączenie do dotychczasowego obszaru miasta części obszaru obrębów ewidencyjnych Cielcza (42,78 ha) i Roszków (1,55 ha) z gminy Jarocin.

Podział administracyjny

Miasto podzielone jest na 15 jednostek pomocniczych – 14 osiedli i 1 sołectwo:

• Osiedle Nr 1 (Stare Miasto)
• Osiedle Nr 2 (Tadeusza Kościuszki)
• Osiedle Nr 3 (Mikołaja Kopernika)
• Osiedle Nr 4 (Śródmieście)
• Osiedle Nr 5 (Ciświca)
• Osiedle Nr 6 (Tumidaj)
• Osiedle Nr 8 (1000-lecia)
• Osiedle Nr 9 (700-lecia)
• Osiedle Nr 10 (Glinki)
• Osiedle Nr 11 (Ługi)
• Osiedle Nr 12 (Wojska Polskiego)
• Osiedle Nr 13 (Os. Kons. 3 Maja I)
• Osiedle Nr 14 (Konstytucji 3 Maja II)
• Osiedle Nr 15 (Os. "Polna")
• Sołectwo Bogusław

Demografia

• Piramida wieku mieszkańców Jarocina w 2014 roku.

Zabytki

Kościół św. Marcina i dom Rynek nr 24

Pałac Radolińskich

• Kościół parafialny pw. św. Marcina z 1610, wieża z hełmem z XIX wieku, wyposażenie wnętrz z XVII wieku, barokowe, rokokowe, klasycystyczne, na murze zegar słoneczny, przed kościołem dwa głazy narzutowe z wydrążonymi wnękami na kropielnice
• Jarociński ratusz wzniesiony w latach 1799–1804, z podcieniami (odrestaurowany w 2006), obecnie siedziba władz i Muzeum Regionalnego
• Zespół pałacowo-parkowy:
  • Pałac Radolińskich, neogotycki (1836–1850)
  • skarbczyk w parku pałacowym, pozostałość średniowiecznego zamku, odbudowany przed 1894 (obecnie siedziba Muzeum Regionalnego)
  • ruiny gotyckiego kościoła pw. św. Ducha z 1516 (od 1856 w ruinie)
  • park krajobrazowy, założony w poł. XIX na terenach ogrodu przyzamkowego
• Kościół poewangelicki pw. św. Jerzego z 1843
• Kościół parafialny Chrystusa Króla z 1930

Transport

Przez miasto przebiegają drogi krajowe i wojewódzkie:

• Droga krajowa nr 11 (wybudowana S11) Kołobrzeg–Piła–Poznań–Ostrów Wlkp.–Lubliniec-Bytom
• Droga krajowa nr 12 Łęknica–Leszno–Kalisz–Radom–Dorohusk
• Droga krajowa nr 15 Ostróda–Toruń–Gniezno– Krotoszyn-Trzebnica
• Droga wojewódzka nr 443 Jarocin–Gizałki–Rychwał–Tuliszków

Dworzec kolejowy w Jarocinie

oraz linie kolejowe:

• Poznań-Jarocin-Ostrów Wlkp.-Kępno-Lubliniec-Katowice
• Gniezno-Września-Jarocin-Krotoszyn-Oleśnica Rataje-Wrocław
• Jarocin-Leszno

Krzyżują się tutaj linie z Dolnego (Wrocław) i Górnego Śląska (Katowice) prowadzące do Szczecina (przez Poznań) i Gdańska (przez Gniezno).

W Jarocinie oraz na terenie przyległych gmin operatorem w zakresie lokalnego transportu zbiorowego są Jarocińskie Linie Autobusowe.

Na terenie Jarocina funkcjonują również linie autobusowe obsługiwane przez innych przewoźników:

• Linia K: Koźmin Wielkopolski – Jarocin – Koźmin Wielkopolski, obsługiwana przez SCR "Centrol" Koźmin Wlkp
• Linia J: Krotoszyn – Jarocin – Krotoszyn, obsługiwana przez JLA Jarocin i MZK Krotoszyn
• Linia PJ oraz Linia P2: Pleszew – Jarocin – Pleszew, obsługiwana przez JLA Jarocin

W 2014 przy ul. Szpitalnej oddano do użytku sanitarne lądowisko dla helikopterów.

Oświata

Przedszkola

• Publiczne Przedszkole nr 1 „Stokrotka” w Jarocinie
• Publiczne Przedszkole nr 2 "Bajeczka" w Jarocinie
• Publiczne Przedszkole nr 5 „Marcinek” w Jarocinie
• Publiczne Przedszkole nr 6 w Jarocinie
• Niepubliczne Przedszkole „Promyczek”

Szkoły podstawowe

• Szkoła Podstawowa nr 2 w Jarocinie
• Szkoła Podstawowa nr 3 w Jarocinie
• Szkoła Podstawowa nr 4 w Jarocinie
• Szkoła Podstawowa nr 5 w Jarocinie
• Niepubliczna Szkoła Podstawowa im. Tadeusza Kościuszki w Jarocinie
• Społeczna Szkoła Podstawowa w Jarocinie

Szkoły średnie i zawodowe

• Zespół Szkół Ogólnokształcących im. T. Kościuszki
• Społeczne Liceum Ogólnokształcące w Jarocinie
• Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 1
• Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych nr 2
• Zespół Szkół Przyrodniczo Biznesowych w Tarcach (gm. Jarocin)

Szkoły wyższe

• Wielkopolska Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Jarocinie
• Zamiejscowy Wydział Administracji Uniwersytetu Szczecińskiego, w 2015 został przeniesiony do Gorzowa Wlkp.

Festiwal

W mieście odbywały się od 1980 roku festiwale rockowe. Po długiej przerwie zostały reaktywowane. Ostatni odbył się w dniach 06-08 lipca 2016. Przerwa trwała od 1994 roku.

Religia

Poewangelicki kościół św Jerzego

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

• Kościół rzymskokatolicki
  • Parafia pw. św. Marcina, ul. Kardynała Wyszyńskiego 3, do parafii należy także kościół pw. św. Jerzego
  • Parafia pw. Matki Bożej Fatimskiej, ul. Warciana 76
  • Parafia św. Antoniego Padewskiego (z klasztorem oo. franciszkanów), ul. Franciszkańska 3
  • Parafia pw. Chrystusa Króla, ul. Kościuszki
  • Parafia Wojskowa pw. św. Zygmunta
• Kościół Zielonoświątkowy
  • Zbór w Jarocinie, ul. Ceglana 1B
• Zbory Boże Chrześcijan Dnia Siódmego
  • Zbór w Jarocinie
• Świadkowie Jehowy
  • Dwa Chrześcijańskie Zbory Świadków Jehowy Jarocin-Wschód (w tym grupa języka migowego), Jarocin-Zachód, z Salą Królestwa.

Lasy

• tzw. Zdrój, płn.-zachodnia strona miasta, liczne stare i pomnikowe drzewa,
• las przy szosie do Gostynia, dwa duże głazy narzutowe – „Kamienie Księcia Radolina”.
• tzw. Tumidaj, płd.-wschodnia strona miasta (przy drodze wylotowej na Ostrów), las mieszany

Patron

Patronem miasta Jarocina jest św. Marcin. Fakt ten został potwierdzony przez Radę Miejską w Jarocinie 1 marca 1996 roku oraz ks. Biskupa Kaliskiego Stanisława Napierałę 12 stycznia 1997 roku. 11 listopada 2005 r. w holu jarocińskiego ratusza odsłonięty został witraż z wizerunkiem św. Marcina. Dni Patrona Miasta obchodzone są 11 listopada oraz w najbliższy weekend towarzyszący tej dacie. Tradycją wpisaną w obchody Dni Patrona Miasta jest przejazd św. Marcina na koniu po jarocińskim rynku.

Sport

• Jarociński Klub Sportowy Jarota Jarocin, klub piłkarski grający w sezonie 2011/2012 w II lidze polskiej
• Jarociński Klub Szachowo-Warcabowy – JKSz-W Jarocin, klub szachowy grający w III lidze seniorów.

Klub sukcesy zawdzięcza głównie juniorom, którzy już od kilku lat godnie reprezentują powiat jarociński w mistrzostwach Wielkopolski, makroregionu, Polski, a nawet Europy i Świata.

• UKS Jedynka Jarocin, klub taekwondo, istnieje od dziesięciu lat.
• UKS Trójka Jarocin, klub kolarstwa górskiego istniejący pod różnymi nazwami od 1997 roku.
• MUKS „Wimbledon”, klub tenisa ziemnego, istnieje od 2009 roku.
• TKS Siatkarz Jarocin [siatkówka]
• ASG Jarocin
• RC Sparta Jarocin [rugby]
• IPPON Jarocin [judo]
• TKKF Jarocin [karate kyokushin]
• K.S. Pirania Jarocin [pływanie]
• MUKS Białe Tygrysy Jarocin [taekwondo]
• Muay Thai Jarocin [muay thai / mma]
• Atlas Fight Club Jarocin [brazylijskie jiu jitsu / mma]
• Atlas Fitness Club
• Victoria Jarocin

Miasta partnerskie

Miasta partnerskie:

• Libercourt (1978)
• Veldhoven (1995)
• Hatvan (1997)
• Schlüchtern (2003)
• Aleksandria (2004)
• Korkuteli (2007)

Zobacz też

• Kościół św. Antoniego Padewskiego w Jarocinie
• Synagoga w Jarocinie
• Cmentarz żydowski w Jarocinie
• Organizacja Harcerska „Rodło” z siedzibą w Jarocinie
• Stawy Parku w Jarocinie

Linki zewnętrzne

• Informator miejski
• Historia Żydów w Jarocinie na portalu Wirtualny Sztetl
• Gazeta Jarocińska
• Jarocin 3 w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
• Jarocin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
• Jarocin w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.