1952

1952. urtea

Urteak:	1949  • 1950  • 1951 • 1952 • 1953 • 1954 • 1955
Hamarkadak:	1930(e)koa • 1940(e)koa • 1950(e)koa • 1960(e)koa • 1970(e)koa
Mendeak:	XIX.a • XX.a • XXI.a

1952 beste egutegi batzuetan

Gregoriotar egutegia	1952 MCMLII
Ab urbe condita	2705
Armeniar egutegia	1401 ԹՎ ՌՆԱ
Bahá'í egutegia	108 – 109
Bengaliar egutegia	1359
Berber egutegia	2902
Egutegi budista	2496
Myanmarko egutegia	1314
Bizantziar egutegia	7460 – 7461
Koptoen egutegia	1668 – 1669
Etiopiar egutegia	1944 – 1945
Hebrear egutegia	5712 – 5713
Egutegi hinduak
- Bikram Samwat	2008 – 2009
- Shaka Samvat	1874 – 1875
- Kali Yuga	5053 – 5054
Holozeniar egutegia	11952
Iraniar egutegia	1330 – 1331
Islamiar egutegia	1371 – 1372
Japoniar egutegia	Shōwa 27 (昭和27年)
Korear egutegia	4285
Thailandiar eguzki egutegia	2495

Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!

---

Gertaerak

• Otsailaren 6a - Elizabeth II.ak erregetza hartu zuen Erresuma Batuan.
• Martxoaren 10a - Fulgencio Batista diktadoreak boterea berreskuratu zuen Kuban.
• Martxoaren 27a - Konrad Adenauer Alemaniako politikaria erailtzen saiatu ziren.
• Apirilaren 7a - Herbeheretarrak Lurmutur Hirian kokatu ziren.
• Maiatzaren 29a - Emakumeek bozkatzeko eskubidea lortu zuten Grezian.
• Ekainaren 30a - Marshall Planaren diru-laguntzak amaitu ziren.

Kirolak

• 1952ko Neguko Olinpiar Jokoak (Oslo, Norvegia; otsailaren 14a - otsailaren 25a).
  • Joko hauetan ez zen izan euskal herritar kirolaririk.
• 1952ko Udako Olinpiar Jokoak (Helsinki, Finlandia; uztailaren 19a - abuztuaren 3a).
  • 3 Euskal herritarrek hartu zuten parte 2 kiroletan, Espainiako selekzioarekin.
• Uztailaren 19a - Fausto Coppik Frantziako Tourra irabazi zuen bigarren aldiz.

Jaiotzak

Urtarrila

• Urtarrilaren 1a - Hamad bin Khalifa Al Thani, Qatarko emirra.
• Urtarrilaren 8a - Montserrat Ginesta, kataluniar marrazkilari eta ilustratzailea.
• Urtarrilaren 12a - Walter Mosley, fikziozko eleberrien estatutabuar idazlea.
• Urtarrilaren 20a - Paul Stanley, estatubatuar hard rock gitarjole, abeslari, musikari, margolari eta musikagilea, Kiss taldeko kidea.
• Urtarrilaren 25a - Ángel Amigo, euskal zinema ekoizle eta gidoigilea.
• Urtarrilaren 29a - Mikel Aranburuzabala, bizkaitar zinema zuzendari artistikoa, arkitekto teknikoa eta dekoradorea.
• Urtarrilaren 30a - Valeri Khalilov, Uzbekistanen jaiotako Errusiar musika-banda militar zuzendaria eta musikagilea (h. 2016).

Otsaila

• Otsailaren 1a - Roger Yonchien Tsien, txinatar jatorriko estatubatuar biokimikaria, 2008ko Kimikako Nobel Saria (h. 2016).
• Otsailaren 2a - Park Geun-hye, Hego Koreako presidentea, Ekialdeko Asiako lehen emakume presidentea.
• Otsailaren 5a - Daniel Balavoine, frantziar abeslaria (h. 1986).
• Otsailaren 5a - Juan Manuel Sánchez Gordillo, andaluziar politiko, sindikalista eta historia irakaslea.
• Otsailaren 9a - Iñaki Zabaleta, nafar idazlea, kazetaria eta EHUko irakaslea.
• Otsailaren 13a - Regina Otaola, gipuzkoar politikaria, Lizartzako alkatea 2007-2011 legealdian Alderdi Popularretik.
• Otsailaren 17a - José Ignacio Oñaederra, bizkaitar futbolaria ohia.
• Otsailaren 17a - Javier Urrutikoetxea, Urruti, gipuzkoar futbolaria (h. 2001).
• Otsailaren 28a - Patxi Iturregi, arabar idazlea.

Martxoa

• Martxoaren 2a - Lenny Murphy, Ipar Irlandako paramilitar loialista, Shankill Butchers hiltzaile taldeko buruzagia izateagatik ospetsua (h. 1982).
• Martxoaren 6a - Jabier Agirre, gipuzkoar mediku eta hiztegigilea.
• Martxoaren 6a - Jean Rene Etxegarai, lapurtar abokatu eta politikaria, Baionako alkate ohia eta Euskal Hirigune Elkargoaren lehendakaria.
• Martxoaren 6a - Marielle Labèque, lapurtar piano-jotzailea.
• Martxoaren 11 - Douglas Adams, ingeles idazlea, umoregilea eta dramagilea (h. 2001).
• Martxoaren 12a - José Javier Pomés, nafar enpresaburu eta politikaria.
• Martxoaren 13a - Gonzalo Goikoetxea, nafar kazetaria eta zinema gidoigilea (h. 2009).
• Martxoaren 17a - José Manuel Etxeberria, nafar futbolari ohia.
• Martxoaren 24a - Quim Monzó, kataluniar idazle, itzultzaile eta kazetaria.
• Martxoaren 27a - Josep Antoni Duran i Lleida, kataluniar politikari eta abokatua.
• Martxoaren 27a - Maria Schneider, frantziar aktorea (h. 2011).
• Martxoaren 29a - Teófilo Stevenson, kubatar boxeolaria, adituen iritzian historiako boxeolari amateur onena (h. 2012).

Apirila

• Apirilaren 3a - Kiko Veneno, espainiar musikaria.
• Apirilaren 4a - Gary Moore, irlandar gitarra-jotzailea eta abeslaria (h. 2011).
• Apirilaren 6a - Carlos Valencia, nafar txirrindulari ohia.
• Apirilaren 10a - Steven Seagal, estatubatuar aktore, ekoizle, zuzendari eta borroka-artista.
• Apirilaren 17a - Željko Ražnatović, serbiar buruzagi paramilitarra (h. 2000).
• Apirilaren 23a - Jean-Dominique Bauby, frantziar kazetari eta idazlea, gatibutasun sindromepean komunikatzeko bide bat lortu zuena (h. 1997).
• Apirilaren 24a - Jean Paul Gaultier, frantziar jostuna.

Maiatza

• Maiatzaren 6a - Christian Clavier, frantziar aktorea, ekoizlea, gidoigilea eta zuzendaria.
• Maiatzaren 19a - Salvador Bergara, Bergara II.a, nafar esku huskako pilotari ohia.
• Maiatzaren 21a - Rubén Cedeño, venezuelar musikagilea, margolaria, idazlea, konferentziagilea eta metafisikoa.
• Maiatzaren 21a - Mr. T, estatubatuar aktore, abeslari eta borrokalaria.
• Maiatzaren 23a - Dominique Burukoa, lapurtar zuzendari artistiko eta musikagilea.
• Maiatzaren 27a - Rosa Díez, euskal herritar politikaria.

Ekaina

• Ekainaren 7a - Josep Lluís Carod-Rovira, ERCko kataluniar politikaria.
• Ekainaren 7a - Liam Neeson, irlandar aktorea.
• Ekainaren 7a - Orhan Pamuk, turkiar idazlea, 2006ko Literaturako Nobel Saria.
• Ekainaren 20a - John Goodman, estatubatuar aktorea.
• Ekainaren 21a - Xabier Otaegi, Txirri, euskal pailazoa.
• Ekainaren 28a - Pietro Mennea, italiar atleta, zalutasun-probetan espezializatua (h. 2013).

Uztaila

• Uztailaren 4a - Iñaki Bernaola, bizkaitar idazlea.
• Uztailaren 4a - Álvaro Uribe, Kolonbiako presidentea.
• Uztailaren 16a - Karmelo Landa, euskal herritar politikaria eta EHUko irakaslea.
• Uztailaren 22a - Agustin Gisasola, gipuzkoar futbolari ohia.
• Uztailaren 24a - Gus Van Sant, estatubatuar zinema zuzendaria.
• Uztailaren 27a - Robin Friday, ingeles futbolaria, Ingalaterran 1970eko hamarkadan zehar oso ospetsua (h. 1990).
• Uztailaren 27a - Miguel Ángel Txoperena, Txoperena II.a, nafar pilotari ohia.
• Uztailaren 28a - Maha Vajiralongkorn, Thailandiako erregea.

Abuztua

• Abuztuaren 1a - José María Sánchez Carrión, Txepetx, euskal hizkuntzalari espainiarra.
• Abuztuaren 3a - Osvaldo Ardiles, argentinar futbolari ohia.
• Abuztuaren 5a - Paco Obregón, bizkaitar antzezlea eta antzerki-zuzendaria.
• Abuztuaren 17a - Nelson Piquet, 1 formulako brasildar pilotua.
• Abuztuaren 18a - Patrick Swayze, estatubatuar aktore, dantzari, abeslari, musikagile eta telebistako ekoizlea (h. 2009).
• Abuztuaren 21a - Joe Strummer, ingeles musikari, abeslari eta aktorea, The Clash talde punkaren sortzaile, musikagile, gitarrista eta abeslaria (h. 2002).

Iraila

• Irailaren 6a - Fernando Ignacio González Laxe, Galiziako Xuntaren laugarren presidentea.
• Irailaren 7a - Ricardo Tormo, espainiar moto-pilotua (h. 1998).
• Irailaren 9a - Agustin Txurruka, bizkaitar belar hockey jokalari ohia.
• Irailaren 14a - Matías Prats Luque, espainiar kazetaria, irratian eta telebistan aritutakoa.
• Irailaren 16a - Mickey Rourke, estatubatuar aktorea.
• Irailaren 16a - Miguel Sanz, Nafarroako Gobernuko lehendakari ohia.
• Irailaren 19a - Patxi Biskert, gipuzkoar aktorea.
• Irailaren 20a - Manuel Zelaya, Hondurasko presidentea.
• Irailaren 21a - Frantxoa Maitia, Frantziako Alderdi Sozialistako baxenafar politikaria.
• Irailaren 25a - Christopher Reeve, estatubatuar aktorea (h. 2004).
• Irailaren 28a - Sylvia Kristel, herbeheretar aktorea (h. 2012).

Urria

• Urriaren 7a - Vladimir Putin, Errusiako presidentea.
• Urriaren 14a - Nikolai Andrianov, sobietar gimnasta artistikoa (h. 2011).
• Urriaren 15a - Jean-Baptiste Coyos, zuberoar irakasle, idazle eta euskaltzain osoa.
• Urriaren 15a - Vahid Halilhodžić, bosniar futbolari ohi eta entrenatzailea.
• Urriaren 19a - Itziar Zubizarreta, gipuzkoar idazlea, haur eta gazte literaturan aditua.
• Urriaren 22a - Òscar Cadiach, kataluniar alpinista eta mendizalea.
• Urriaren 27a - Roberto Benigni, italiar aktore eta zuzendaria.
• Urriaren 27a - Brigitte Engerer, frantziar piano-jotzaile klasikoa (h. 2012).

Azaroa

• Azaroaren 3a - Roseanne Barr, estatubatuar aktorea eta umorista, Roseanne telesaileko protagonista.
• Azaroaren 8a - Joxe Aranzabal, gipuzkoar historialari, kazetari, irakasle eta blogari euskalduna.
• Azaroaren 8a - Joxe Arregi Olaizola, gipuzkoar frantziskotar ohi eta idazlea.
• Azaroaren 13a - Maria Mercè Marçal, kataluniar poeta, irakasle, idazle eta itzultzailea (h. 1998).
• Azaroaren 16a - Shigeru Miyamoto, Mario ordenagailuetako bideo-jokoaren sortzailea.
• Azaroaren 24a - Julián Sancristóbal, bizkaitar politikari ohia.

Abendua

• Abenduaren 6a - Charles Bronson, galestar kriminal eta presoa, bere garaian Erresuma Batuko presorik arriskutsuena.
• Abenduaren 9a - Estibaliz Uranga, euskal herritar abeslaria, Mocedades taldearen sortzaileetako bat.
• Abenduaren 10a - Javier Eskalza, euskal herritar futbolaria (h. 2007).
• Abenduaren 28a - Roberto Cabrejas, gipuzkoar atleta eta entrenatzailea, altuera jauzian aditua (h. 2001).

Egun ezezaguna edo zehaztugabea

• Iñigo Salbidea, Salbidea, esku huskako gipuzkoar pilotaria (h. 2016).
• Jesus Acín Urzainqui, euskal herritar medikua (h. 2013).
• Jose Ignacio Kote Olaizola, arkitekto teknikoa eta gipuzkoar kirolari loturiko pertsona (h. 2012).
• Jose Maria Garmendia, gipuzkoar politikari eta historialaria (h. 2007).
• Didier Rouget, Parisen jaio eta Uztaritzen bizi izandako ezkertiar abokatua (h. 2015).
• Seán McGinley, irlandar aktorea (h. 2009).
• Venkatraman Ramakrishnan, britainiar biologo estrukturala, 2009ko Kimikako Nobel Saria.

Heriotzak

Urtarrila-otsaila

• Urtarrilaren 4a - Constant Permeke, belgikar margolari eta eskultorea (j. 1886).
• Urtarrilaren 26a - Fernando Gartzia Alegría, bizkaitar margolaria (j. 1896).
• Otsailaren 2a - Ramon Maria Aldasoro, euskal herritar politikari errepublikarra eta abokatua (j. 1897).
• Otsailaren 3a - Pedro Muguruza, gipuzkoar arkitektoa (j. 1893).
• Otsailaren 4a - Eustaquio Etxabe-Sustaeta, arabar kazetari eta politikari karlista (j. 1872).
• Otsailaren 6a - Jurgi VI.a Erresuma Batukoa, Erresuma Batua eta Britainiar Jabegoen erregea (j. 1895).
• Otsailaren 13a - Alfred Einstein, alemaniar musikologo eta musika kritikaria (j. 1880).
• Otsailaren 14a - Maurice De Waele, belgikar txirrindularia (j. 1896).
• Otsailaren 18a - Enrique Jardiel Poncela, espainiar idazlea (j. 1901).
• Otsailaren 19a - Knut Hamsun, norvegiar idazlea, 1920ko Literaturako Nobel Saria (j. 1859).

Martxoa-apirila

• Martxoaren 1a - Mariano Azuela, mexikar idazlea (j. 1873).
• Martxoaren 1a - Gregory La Cava, estatubatuar zinema zuzendaria (j. 1892).
• Martxoaren 4a - Charles Scott Sherrington, ingeles fisiologoa (j. 1857).
• Martxoaren 9a - Jon Andoni Irazusta, euskal idazle eta politikaria (j. 1884).
• Martxoaren 9a - Aleksandra Kollontai, errusiar iraultzaile feminista (j. 1872).
• Apirilaren 2a - Bernard Lyot, frantziar ingeniaria (j. 1897).
• Apirilaren 15a - Viktor Txernov, errusiar politikaria, eseristak alderdikoa (j. 1873).
• Apirilaren 29a - Manuel Portela Valladares, galiziar politikaria (j. 1867).

Maiatza-ekaina

• Maiatzaren 6a - Maria Montessori, italiar pedagogo berritzaile eta psikiatra (j. 1870).
• Maiatzaren 17a - Eulojio Bengoa, bizkaitar idazle eta misiolaria (j. 1873).
• Maiatzaren 25a - Celestino Sarobe, gipuzkoar baritonoa (j. 1892).
• Maiatzaren 26a - Amado Alonso, nafar literatura-kritikari eta hizkuntzalaria (j. 1896).
• Maiatzaren 28a - Martzelino Baskaran, Sumendixa, gipuzkoar armagile eta politikaria.
• Ekainaren 1a - John Dewey, estatubatuar pedagogo eta filosofo pragmatikoa (j. 1859).
• Ekainaren 6a - Duguen Egileor, bizkaitar opera-abeslaria, tenorra (j. 1877).
• Ekainaren 15a - Andres Amonarriz, euskal idazlea (j. 1881).
• Ekainaren 20a - Luigi Fagioli, italiar auto gidaria, 1 Formulako lasterketa bat irabazi duen gidaririk zaharrena (j. 1898).

Uztaila-abuztua

• Uztailaren 14a - Elias Salaberria, euskal margolaria (j. 1883).
• Uztailaren 26a - Eva Perón, Evita, argentinar aktore eta politikaria, peronismoko eragile nagusia eta giza eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1919).
• Abuztuaren 9a - Jose Iturria, nafar idazlea eta apaiz kaputxinoa (j. 1870).
• Abuztuaren 10a - Tomás Domínguez Arévalo, nafar politikari eta idazlea (j. 1882).

Iraila-urria

• Irailaren 26a - Jose Begiristain, gipuzkoar medikua, Gipuzkoan X izpiak erabili zituen lehen sendagilea (j. 1879).
• Irailaren 26a - George Santayana, espainiar-estatubatuar filosofoa (j. 1863).
• Urriaren 20a - Mikhail Rostovtsev, ukrainar historialaria (j. 1870).
• Urriaren 26a - Hattie McDaniel, estatubatuar aktorea, Oscar saria irabazi zuen arraza beltzeko lehena (j. 1895).

Azaroa-abendua

• Azaroaren 9a - Chaim Weizmann, israeldar zientzialaria eta politikaria (j. 1874).
• Azaroaren 18a - Eugène Grindel Eluard (Paul Eluard), frantziar olerkaria (j. 1895).
• Azaroaren 30a - Elizabeth Kenny, australiar erizaina, bere poliomielitis-aren tratamendu berriagatik ezaguna (j. 1880).
• Abenduaren 1a - Vittorio Emanuele Orlando, Italiako lehen ministroa (j. 1860).
• Abenduaren 4a - Karen Horney, alemaniar psikologo eta psikoanalista (j. 1885).
• Abenduaren 23a - Eli Heckscher, suediar ekonomista (j. 1879).

Egun ezezaguna edo zehaztugabea

• Denis Etxeberri, lapurtar margolaria (j. 1867).
• Domingo Bordaberri, euskal uruguaitar abokatua, landa enpresaria, kazetaria eta agintari politikoa (j. 1889).
• Fermin Iturriotz, euskal apaiza, idazlea eta pedagogoa (j. 1897).
• Ignacio Belaustegi, gipuzkoar idazlea (j. 1873).
• Jean Jauregiberri, Zuberoako Jauregiberri familia ezaguneko kidea eta medikua (j. 1880).
• Juan Jose Sarasola Lexo, gipuzkoar bertsolaria (j. 1867).

Nobel saridunak:

• Fisika: Felix Bloch, Edward Mills Purcell
• Kimika: Archer John Porter Martin, Richard Laurence Millington Synge
• Literatura: François Mauriac
• Medikuntza: Selman Abraham Waksman
• Bakea: Albert Schweitzer

---

Agintariak

[[Fitxategi:Errusia|10x10px|1952|link=]]

[[Fitxategi:Espainia|10x10px|1952|link=|alt=Francisco Franco]]

Munduko agintariak 1952. urtean

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: 1952