1954

1954. urtea

Urteak:	1951  • 1952  • 1953 • 1954 • 1955 • 1956 • 1957
Hamarkadak:	1930(e)koa • 1940(e)koa • 1950(e)koa • 1960(e)koa • 1970(e)koa
Mendeak:	XIX.a • XX.a • XXI.a

1954 beste egutegi batzuetan

Gregoriotar egutegia	1954 MCMLIV
Ab urbe condita	2707
Armeniar egutegia	1403 ԹՎ ՌՆԳ
Bahá'í egutegia	110 – 111
Bengaliar egutegia	1361
Berber egutegia	2904
Egutegi budista	2498
Myanmarko egutegia	1316
Bizantziar egutegia	7462 – 7463
Koptoen egutegia	1670 – 1671
Etiopiar egutegia	1946 – 1947
Hebrear egutegia	5714 – 5715
Egutegi hinduak
- Bikram Samwat	2010 – 2011
- Shaka Samvat	1876 – 1877
- Kali Yuga	5055 – 5056
Holozeniar egutegia	11954
Iraniar egutegia	1332 – 1333
Islamiar egutegia	1373 – 1374
Japoniar egutegia	Shōwa 29 (昭和29年)
Korear egutegia	4287
Thailandiar eguzki egutegia	2497

Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!

---

Gertaerak

• Uztailaren 21a - Indotxinako Gerra amaitutzat jo zuten, horrela Vietnam, Laos eta Kanbodia estatu independente bihurtu ziren Frantziatik.
• Azaroaren 1a - Aljeriako Independentziaren Gerra piztu zen Frantziaren aurka, ia 8 urtez luzatu zena.

Zientzia eta teknologia

• Martxoaren 26a - C. Walton Lillehei estatubatuar kirurgialariak lehen aldiz pertsona bati bihotza irekita ebakuntza egin zion.

Kirolak

• Ekainaren 15a - UEFA erakundea, Europako futbolaren kudeaketa eta kontrola egiten duena, Basilean (Suitza) sortu zuten.

Jaiotzak

• Urtarrilaren 6a - Anthony Minghella, britainiar zinema zuzendaria eta idazlea (h. 2008).
• Urtarrilaren 11 - Tahar Djaout, aljeriar idazlea (h. 1993).
• Urtarrilaren 12a - Jesus Mari Satrustegi, Errealeko nafar futbolaria.
• Urtarrilaren 26a - Carlos Diarte, Lobo Diarte, paraguaiar futbolari eta entrenatzailea (h. 2011).
• Otsailaren 4a - Andrei Karlov, errusiar diplomatiko eta enbaxadorea (h. 2016).
• Otsailaren 16a - Iain Banks, eskoziar eleberrigilea (h. 2013).
• Otsailaren 16a - Margaux Hemingway, estatubatuar top-model eta aktorea eta Ernest Hemingwayren iloba (h. 1996).
• Otsailaren 19a - Sócrates, brasildar futbolari eta sendagilea (h. 2011).
• Otsailaren 20a - Jon Paredes, Txiki, ETAkidea, frankismoko azken exekuzioetan fusilatua (h. 1975).
• Otsailaren 24a - Atxo Apellaniz, euskal alpinista eta TVEko Al filo de lo imposible saioko kolaboratzailea (h. 1994).
• Otsailaren 26a - Recep Tayyip Erdoğan, Turkiako presidentea.
• Martxoaren 3a - Txabi Basterretxea, euskal zinemagilea (h. 2010)
• Martxoaren 9a - Bobby Sands, IRAko kide mitikoa (h. 1981).
• Martxoaren 12a - Vahan Sarkisian, armeniar filologo, euskalari eta hispanista (h. 2011).
• Apirilaren 23a - Michael Moore, estatubatuar idazle eta zinemagilea.
• Apirilaren 23a - Arantza Urkaregi, euskal herritar estatistikaria, EHUko irakaslea, STEE-EILASeko sindikalista eta politikari abertzale ezkertiarra.
• Maiatzaren 14a - Dolores Gonzalez Katarain, Yoyes, ETAko zuzendaritzako kidea, erakundetik irten ondoren traidoretzat joa eta eraila (h. 1986).
• Ekainaren 20a - Ilan Ramon, israeldar borroka hegazkinlari eta astronauta, Columbia espazio anezkaren istripuan hil zen bidaideetako bat (h. 2003).
• Ekainaren 21a - Augustus Pablo, jamaikar reggae eta dub musikari eta ekoizlea (h. 1999).
• Ekainaren 26a - Luis Miguel Arconada, gipuzkoar futbolaria.
• Uztailaren 15a - Mario Alberto Kempes, argentinar futbolaria.
• Uztailaren 19a - Guanes Etxegarai, lapurtar eskulturagilea, margolaria eta grabatzailea (h. 2013).
• Uztailaren 28a - Hugo Chávez, Venezuelako presidentea (h. 2013).
• Abuztuaren 15a - Stieg Larsson, suediar idazle eta kazetaria, Millennium trilogiagatik ezaguna (h. 2004).
• Irailaren 18a - Dennis Johnson, NBAko estatubatuar saskibaloi jokalaria (h. 2007).
• Irailaren 29a - Alberto Pedro Torriente, kubatar antzerki-idazle, antzezle eta olerkaria (h. 2005).
• Urriaren 3a - Stevie Ray Vaughan, estatubatuar blues-kantaria, blues-kantari zuri onenetako bat (h. 1990).
• Azaroaren 9a - Genaro Zelaieta, nafar futbolaria (h. 2008).
• Azaroaren 14a - Bernard Hinault, bretainiar txirrindularia, historiako txirrindulari hoberenetakoa.
• Azaroaren 17a - Dionisio Txoperena, Dio, Estatu Batuetara emigratutako euskaldun artzaina, AT&T konpainiaren iragarki-kanpaina batean parte hartzeagatik ospetsua (h. 2006).
• Azaroaren 24a - Emir Kusturica, bosniar-serbiar zinema zuzendaria.
• Abenduaren 28a - Denzel Washington, estatubatuar aktorea.
• Iñaki Ugarteburu, gipuzkoar idazle eta irakaslea (h. 2009).
• Juan Carlos Lama Basas, Zapatones, espainiar erromes, ibiltari eta plazagizona (h. 2015).

Heriotzak

• Urtarrilaren 4a - Eduardo Eskartzaga, euskal apaiza (j. 1884).
• Urtarrilaren 18a - Sydney Greenstreet, antzerki eta zinemako ingeles aktorea (j. 1879).
• Otsailaren 10a - Wilhelm Schmidt, alemaniar antropologoa eta hizkuntzalaria (j. 1868).
• Otsailaren 12a - Dziga Vertov, sobietar zinema zuzendari, operatzaile eta dokumentalista (j. 1896)
• Otsailaren 14a - Justo Somonte, bizkaitar botikari eta politikaria, Bilboko alkatea (j. 1891).
• Otsailaren 25a - Auguste Perret, Belgikan jaiotako frantziar arkitektoa (j. 1874).
• Martxoaren 7a - Otto Diels, alemaniar biokimikaria, 1950eko Kimikako Nobel Saria (j. 1876).
• Martxoaren 9a - Eva Ahnert-Rohlfs, alemaniar astronomoa (j. 1912).
• Martxoaren 16a - Tomas Bilbao, euskal arkitekto eta politikari abertzalea (j. 1890).
• Apirilaren 3a - Aristides de Sousa Mendes, Schindler portugaldarra, portugaldar diplomatikoa (j. 1885).
• Apirilaren 7a - Emeterio Arrese, gipuzkoar idazlea (j. 1869).
• Apirilaren 10a - Auguste Lumiere, zinemagile frantziarra (j. 1862).
• Apirilaren 19a - Antonio Amundarain, gipuzkoar antzerkigile eta idazlea (j. 1885).
• Apirilaren 20a - Juan Antonio Ansaldo, gipuzkoar aristokrata eta militarra, Espainiako Armadako hegazkinlaria (j. 1901).
• Apirilaren 28a - Léon Jouhaux, frantziar sindikalista, 1951ko Bakearen Nobel Saria (j. 1879).
• Maiatzaren 14a - Heinz Guderian, alemaniar jeneral nazia (j. 1888).
• Maiatzaren 16a - Clemens Krauss, austriar orkestra zuzendari eta opera arduraduna (j. 1893).
• Maiatzaren 19a - Charles Ives, estatubatuar musikagilea (j. 1874).
• Maiatzaren 25a - Robert Capa, hungariar korrespontsal grafikoa, XX. mendeko ezagunenatakoa (j. 1913).
• Ekainaren 7a - Alan Turing, ingeles matematikaria, kriptografoa eta filosofoa, informatika modernoaren gurasotzat hartua (j. 1912).
• Ekainaren 21a - Gideon Sundback, suediar ingeniaria, kremaileraren sortzailea (j. 1880).
• Uztailaren 1a - Thea von Harbou, alemaniar idazle, aktore, zinema gidoilari eta zuzendaria (j. 1888).
• Uztailaren 13a - Frida Kahlo, mexikar pintorea, bere autorretratuengatik ospetsua (j. 1907).
• Uztailaren 14a - Jacinto Benavente, espainiar idazlea, 1922ko Literaturako Nobel Saria (j. 1866).
• Uztailaren 19a - Jean Roger-Ducasse, frantziar musikagilea (j. 1873).
• Abuztuaren 3a - Sidonie Gabrielle Colette, frantziar eleberrigilea (j. 1873).
• Abuztuaren 7a - Alcide de Gasperi, Italiako lehen ministroa (j. 1881).
• Abuztuaren 24a - Getúlio Vargas, Brasilgo presidentea (j. 1882).
• Irailaren 8a - André Derain, frantziar margolaria (j. 1880).
• Irailaren 25a - Eugeni d'Ors, kataluniar filosofo eta idazlea (j. 1881).
• Urriaren 3a - Julia Iruretagoiena, Tomas Meaberen emaztea, ekintzaile soziala (j. 1886).
• Azaroaren 3a - Henri Matisse, frantziar margolari, inprimatzaile eta delineatzailea (j. 1869).
• Azaroaren 15a - Lionel Barrymore, estatubatuar antzerki, zinema eta irrati aktorea (j. 1878).
• Azaroaren 28a - Enrico Fermi, italiar fisikaria, lehen erreaktore nuklearraren garatzailea eta 1938ko Fisikako Nobel Saria (j. 1901).
• Azaroaren 28a - Maria Goiri, bizkaitar idazlea, Filologiako ikerlaria, irakaslea eta emakumeen eskubideen aldezlea (j. 1873).
• Abenduaren 18a - Lluís Duran i Ventosa, kataluniar politikari eta legegizona (j. 1870).
• Jacinto Clavería, nafar apaiz eta idazlea (j. 1885).
• Juan Jose Lujanbio Zabaleta, gipuzkoar bertsolaria (j. 1874).
• Karmele Errazti, euskal idazlea (j. 1885).
• Pierre Gueraçague Soules, baxenafar abokatu eta politikaria (j. 1880).
• Serapio Huitzi Lazkano, Nafarroako ingeniaria eta idazlea (j. 1868).

Nobel saridunak:

• Fisika: Max Born eta Walther Bothe
• Kimika: Linus Carl Pauling
• Literatura: Ernest Hemingway
• Medikuntza: John Franklin Enders, Thomas Huckle Weller eta Frederick Chapman Robbins
• Bakea: Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandatariaren bulegoa

---

Agintariak

[[Fitxategi:Espainia|10x10px|1954|link=|alt=Francisco Franco]]

Munduko agintariak 1954. urtean

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: 1954