1932

1932. urtea

Urteak:	1929  • 1930  • 1931 • 1932 • 1933 • 1934 • 1935
Hamarkadak:	1910(e)koa • 1920(e)koa • 1930(e)koa • 1940(e)koa • 1950(e)koa
Mendeak:	XIX.a • XX.a • XXI.a

1932 beste egutegi batzuetan

Gregoriotar egutegia	1932 MCMXXXII
Ab urbe condita	2685
Armeniar egutegia	1381 ԹՎ ՌՅՁԱ
Bahá'í egutegia	88 – 89
Bengaliar egutegia	1339
Berber egutegia	2882
Egutegi budista	2476
Myanmarko egutegia	1294
Bizantziar egutegia	7440 – 7441
Koptoen egutegia	1648 – 1649
Etiopiar egutegia	1924 – 1925
Hebrear egutegia	5692 – 5693
Egutegi hinduak
- Bikram Samwat	1988 – 1989
- Shaka Samvat	1854 – 1855
- Kali Yuga	5033 – 5034
Holozeniar egutegia	11932
Iraniar egutegia	1310 – 1311
Islamiar egutegia	1350 – 1351
Japoniar egutegia	Shōwa 7 (昭和7年)
Korear egutegia	4265
Thailandiar eguzki egutegia	2475

Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!

---

Gertaerak

• Urtarrilaren 23a - Jesusen Konpainia desegin zuten behin-behinekoz.
• Maiatzaren 4a - Al Capone espetxeratu zuten Atlantan (Ameriketako Estatu Batuak) zergak ezkutatzeagatik.
• Urriaren 3a - Irakek independentzia lortu zuen Erresuma Batutik.

Kirolak

• 1932ko Neguko Olinpiar Jokoak (Lake Placid, AEB; otsailaren 4a - otsailaren 15a).
  • Joko hauetan ez zen izan euskal herritar kirolaririk.
• 1932ko Udako Olinpiar Jokoak (Los Angeles, AEB; uztailaren 30a - abuztuaren 14a).
  • Joko hauetan ez zen izan euskal herritar kirolaririk.

Jaiotzak

• Urtarrilaren 5a - Umberto Eco, italiar idazlea, hizkuntzalaria eta filosofoa (h. 2016).
• Urtarrilaren 17a - Karmele Rotaetxe, bilbotar hizkuntzalari eta soziolinguista (h. 2013).
• Urtarrilaren 27a - Boris Shakhlin, ukrainar gimnasta (h. 2008).
• Otsailaren 6a - François Truffaut, frantziar zinema zuzendaria (h. 1984).
• Otsailaren 7a - Antonio Cavero, euskal belar hockey jokalaria (h. 2012).
• Otsailaren 12a - Juan Maria Bandrés, euskal politikaria, abokatua eta Euskadiko Ezkerra alderdiaren sortzailea (h.2011).
• Otsailaren 18a - Máximo San Juan, espainiar bineta-egile, marrazkilari eta idazlea (h. 2014).
• Otsailaren 20a - Robert Ader, estatubatuar psikologoa, psikoneuroimmunologiaren aitatzat joa (h. 2011).
• Otsailaren 22a - Edward Kennedy, estatubatuar politikari eta senataria, John F. Kennedyren anaia (h. 2009).
• Otsailaren 26a - Johnny Cash, estatubatuar country, gospel, rock and roll eta rockabilly egile abeslari eta gitarrista, historiako handienetakoa (h. 2003).
• Otsailaren 27a - Elizabeth Taylor, ingeles-estatubatuar aktorea (h. 2011).
• Martxoaren 4a - Miriam Makeba, Afrikaren Ahotsa, hegoafrikar abeslaria, apartheidaren aurkako irudietako bat (h. 2008).
• Martxoaren 6a - Bronisław Geremek, poloniar historialaria eta politikaria (h. 2008).
• Martxoaren 18a - John Updike, estatubatuar idazlea (h. 2009).
• Martxoaren 21a - Walter Gilbert, estatubatuar biokimikaria, 1980ko Kimikako Nobel Saria.
• Martxoaren 31 - Nagisa Oshima, japoniar zinema-zuzendaria (h. 2013).
• Apirilaren 1a - Debbie Reynolds, estatubatuar aktore eta abeslaria (h. 2016).
• Apirilaren 9a - Jitts tximpanzea jaio zen.
• Apirilaren 10a - Omar Sharif, egiptoar aktorea (h. 2015).
• Apirilaren 24a - Karmelo Etxenagusia, euskal idazlea, euskaltzain urgazlea eta Bilbo elizbarrutiko gotzain laguntzailea (h. 2008).
• Apirilaren 26a - Michael Smith, britainiar-kanadar kimikaria, 1993ko Kimikako Nobel Saria (h. 2000).
• Apirilaren 30a - Miguel de la Quadra-Salcedo, euskalherritar abenturazalea, kirolaria eta erreportajegilea (h. 2016).
• Maiatzaren 11 - Francisco Umbral, espainiar kazetari, olerkari, saiakeragile eta biografoa (h. 2007).
• Maiatzaren 21a - Inese Jaunzeme, xabalina jaurtiketan espezializatutako letoniar kirolaria (h. 2011).
• Maiatzaren 21a - Jean Stablinski, Poloniarra, frantziar txirrindularia (h. 2007).
• Maiatzaren 22a - Tavo Burat, italierazko eta piemonterazko italiar idazle eta kazetaria (h. 2009).
• Maiatzaren 22a - Jose Angel Lujanbio, traineru estropadetako patroi onenetakoa (h. 2015).
• Maiatzaren 24a - Arnold Wesker, ingeles antzerkigilea (h. 2016).
• Ekainaren 4a - Diana Balmori, Asturiasen jaiotako argentinar hiri diseinatzailea (h. 2016).
• Ekainaren 18a - Dudley R. Herschbach, estatubatuar kimikaria, 1986ko Kimikako Nobel Saria.
• Ekainaren 28a - Pat Morita, japoniar jatorriko estatubatuar aktorea (h. 2005).
• Uztailaren 5a - Gyula Horn, Hungariako lehen ministroa (h. 2013).
• Uztailaren 10a - Héctor Mendoza, mexikar antzerki-zuzendari eta antzerkigilea (h. 2010).
• Uztailaren 17a - Quino, argentinar komikigilea.
• Uztailaren 27a - Jesus Altuna, gipuzkoar arkeologoa, paleoantropologoa eta arkeozoologoa .
• Abuztuaren 2a - Peter O'Toole, irlandar aktorea (h. 2013).
• Abuztuaren 6a - Lluís Maria Xirinacs, kataluniar apaiz, politikari bakezalea eta independentista (h. 2007).
• Abuztuaren 17a - Vidiadhar Surajprasad Naipaul, britainiar idazlea, 2001eko Literaturako Nobel Saria.
• Abuztuaren 20a - Vasili Aksionov, sobietar idazlea (h. 2009).
• Abuztuaren 23a - Houari Boumediene, Aljeriako presidentea (h. 1978).
• Abuztuaren 24a - Xabier Arzalluz, EAJren presidentea izandako azkoitiar politikaria.
• Abuztuaren 25a - Mikel Atxaga, euskal kazetaria, euskal idazlea eta itzultzailea (h. 2009).
• Abuztuaren 25a - Tomohiko Ikoma, japoniar futbolaria (h. 2009).
• Irailaren 1a - Lenrie Peters, gambiar zirujau, eleberrigile eta olerkaria (h. 2009).
• Irailaren 17a - Robert B. Parker, estatubatuar idazle eta eleberrigilea (h. 2010).
• Irailaren 19a - Juan Maria Urdangarin Berriotxoa, euskal enpresaburua (h. 2012).
• Irailaren 22a - Algirdas Brazauskas, Lituaniako presidentea (h. 2010).
• Irailaren 25a - Adolfo Suárez, Espainiako Gobernuko presidentea (h. 2014).
• Irailaren 28a - Victor Jara, txiletar pedagogoa, antzerki-zuzendaria, poeta, egile abeslaria eta politika aktibista (h. 1973).
• Urriaren 9a - Martin Iturbe, euskal idazlea eta apaiza (h. 2015).
• Urriaren 24a - Pierre-Gilles de Gennes, frantziar fisikaria, 1991ko Fisikako Nobel Saria (h. 2007).
• Urriaren 29a - Ronald B. Kitaj, ingeles-estatubatuar margolaria (h. 2007).
• Azaroaren 1a - Joaquin Atxukarro, bilbotar piano jotzailea, mundu guztian zehar kontzertu ugari eskaini dituena.
• Azaroaren 3a - Albert Reynolds, Irlandako Errepublikako zortzigarren Taoiseacha (h. 2014).
• Azaroaren 4a - Thomas Klestil, Austriako presidentea (h. 2004).
• Azaroaren 5a - Leny Escudero, nafar abeslari, kantautore eta aktorea (h. 2015).
• Azaroaren 10a - Roy Scheider, estatubatuar aktorea (h. 2008).
• Azaroaren 15a - Ahmad Bahgat, egiptoar idazle eta kazetaria (h. 2011).
• Azaroaren 17a - Joaquin Laria, euskal abeslaria eta musikaria (h. 2011).
• Azaroaren 17a - Txomin Peillen, zuberoar idazlea.
• Azaroaren 19a - Eleanor F. Helin, estatubatuar astronomoa (h. 2009).
• Azaroaren 22a - Robert Vaughn, estatubatuar aktorea (h. 2016).
• Azaroaren 23a - Begoña Bilbao, euskal idazlea, musikagilea eta euskalaria (h. 2005).
• Azaroaren 28a - Gato Barbieri, argentinar jazz saxofoi-jotzaile eta musikagilea (h. 2016).
• Azaroaren 29a - Fernando Guillén, espainiar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea (h. 2013).
• Abenduaren 8a - Charly Gaul, luxenburgotar txirrindularia (h. 2005).
• Abenduaren 18a - José María Macarulla, kataluniar kimikaria eta EHUko irakaslea (h. 2012).
• Abenduaren 20a - Karmele Esnal, gipuzkoar irakaslea, ikastolen sustatzailea eta idazlea (h. 2012).
• Anamari Martinez, Martin Ugalderen bikotekidea (h. 2014).
• Kaxiano Ibarguen, Lizartzako itsua, soinujole euskalduna (h. 2002).
• Mario Ángel Marrodán, euskal poeta (h. 2005).
• Tomás Tueros, euskal sindikalista eta politikaria (h. 2016).

Heriotzak

• Urtarrilaren 7a - André Maginot, frantziar politikaria (j. 1877).
• Urtarrilaren 15a - Georg Kerschensteiner, alemaniar pedagogoa (j. 1854).
• Urtarrilaren 30a - Federico Etxebarria, bizkaitar industrialaria eta enpresaburua (j. 1840).
• Otsailaren 1a - Agustín Farabundo Martí, salvadortar politikari komunista (j. 1893).
• Otsailaren 23a - Julieta Lanteri, italo-argentinar medikua, politikaria eta feminista (j. 1873).
• Martxoaren 7a - Aristide Briand, frantziar politikaria, Bakearen Nobel sariduna 1926an (j. 1862).
• Martxoaren 14a - George Eastman, estatubatuar asmatzailea eta industrialaria (j. 1854).
• Apirilaren 4a - Wilhelm Ostwald, alemaniar kimikaria, 1909ko Kimikako Nobel Saria (j. 1953).
• Apirilaren 20a - Giuseppe Peano, italiar matematikaria (j. 1858).
• Apirilaren 27a - Hart Crane, estatubatuar poeta (j. 1899).
• Maiatzaren 4a - José Mardones, euskal herritar opera-abeslaria (j. 1868).
• Maiatzaren 7a - Paul Doumer, frantses politikaria (j. 1857).
• Ekainaren 24a - Jean-Joseph Saroïhandy, hzikuntzalari frantziarra (j. 1867).
• Ekainaren 25a - Braulio Iriarte, nafar enpresaburua, Coronita garagardo markaren sortzailea (j. 1860).
• Uztailaren 2a - Manuel II.a Portugalgoa, Portugalgo erresumako azken erregea (j. 1889).
• Uztailaren 6a - Kenneth Grahame, eskoziar idazlea (j. 1859).
• Uztailaren 22a - Errico Malatesta, italiar anarkista (j. 1853).
• Uztailaren 23a - Alberto Santos-Dumont, brasildar hegazkin pilotua (j. 1873).
• Abuztuaren 2a - Ignaz Seipel, austriar estatu-gizona eta apaiza (j. 1876).
• Abuztuaren 9a - John Charles Fields, kanadar matematikaria (j. 1863).
• irailaren 10a/12a - Ovide Decroly, belgikar mediku, pedagogo eta hezitzailea (j. 1871).
• Irailaren 16a - Ronald Ross, ingeles sendagilea eta bakteriologoa (j. 1857).
• Irailaren 21a - Tomás Zubiria, bilbotar ingeniari eta enpresaburua (j. 1857).
• Urriaren 3a - Max Wolf, alemaniar astronomoa (j. 1863).
• Urriaren 13a - Ahmad Shawqi, egiptoar poeta (j. 1868).
• Abenduaren 18a - Eduard Bernstein, politikari sozialista alemaniarra (j. 1850).
• Eduardo Urkiola, bizkaitar pintorea (j. 1865).
• Eulogio Gorostiaga, bizkaitar idazlea eta apaiza (j. 1903).
• Jean Saroihandi, frantzian jaiotako euskal jatorriko euskalaria (j. 1867).
• Jose Lertxundi Alda, gipuzkoar bertsolaria (j. 1855).
• Jose Joakin Urbieta, euskal idazlea eta bertsolaria (j. 1873).

Nobel saridunak:

• Fisika: Werner Heisenberg
• Kimika: Irving Langmuir
• Literatura: John Galsworthy
• Medikuntza: Sir Charles Scott Sherrington, Edgar Douglas Adrian
• Bakea: eman gabe

---

Agintariak

[[Fitxategi:Errusia|10x10px|1932|link=]]

Munduko agintariak 1932. urtean

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: 1932