Sewilla
|
|||||
|
|||||
| Państwo | |||||
| Wspólnota autonomiczna | |||||
| Burmistrz | Juan Espadas | ||||
| Powierzchnia | 141,31 km² | ||||
| Wysokość | 7 m n.p.m. | ||||
| Populacja (2015) • liczba ludności • gęstość |
693 878[1] 4910 os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | 95 | ||||
| Kod pocztowy | 41001 do 41080 | ||||
| Strona internetowa | |||||
| Portal |
|||||
Sewilla (hiszp. Sevilla) – stolica Andaluzji, port nad rzeką Gwadalkiwir, w XVII wieku najludniejsze miasto Hiszpanii, znane z największej katedry świata, pałacu i giełdy wpisanych na listę UNESCO.
Spis treści
Demografia[edytuj | edytuj kod]
Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Sewilli (hiszp. Grande Área Urbana) ma 1 294 867 mieszkańców na powierzchni 1529 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 134 626 osób, co stanowi wzrost o 11,6%[2].
- Rozwój populacji centrum administracyjnego Sewilli (1842–2010)

Historia[edytuj | edytuj kod]
- Założona przez Iberów prawdopodobnie w II w. p.n.e. osada Hispalis, następnie zajęta przez Fenicję i Kartaginę.
- W 206 p.n.e. Scypion Afrykański Starszy założył osadę dla weteranów wojennych Italica.
- W 45 p.n.e. zdobyta przez Cezara, na którego polecenie wzniesiono mury obronne i przemianowano na Colonia Julia Romana[3].
- Od 461 we władaniu Wizygotów, po Wandalach i Swebach.
- Od V w. była tu stolica archidiecezji.
- W 712 opanowana przez Maurów, pozostawała w cieniu Kordoby.
- Od 1023 stała się stolicą i rezydencją Abbadydów, w 1091 Almorawidów, a w 1145 Almohadów; w tym okresie nastąpił rozkwit miasta.
- W 1248 zajęta przez Ferdynanda III Kastylijskiego.
- W 1480 rozpoczął działalność pierwszy Trybunał Inkwizycji.
- Na przełomie XV i XVI wieku stała się punktem przeładunkowym w handlu z zamorskimi koloniami i jednym z największych miast kontynentu (ponad 100 000 mieszkańców).
- W 1505 założenie uniwersytetu (obecnie jeden z większych w Europie).
- W XVII stuleciu złoty wiek sztuki (m.in. Bartolomé Esteban Murillo).
- Po epidemii dżumy w 1649 nastąpiło powolne słabnięcie potęgi gospodarczej.
- W 1717 ze względu na zamulenie koryta Gwadalkiwiru musiała odstąpić Kadyksowi monopol w handlu z Ameryką.
- W XX wieku ponowny rozwój, w 1929 Wystawa Iberoamerykańska, w 1992 Wystawa Światowa w 500. rocznicę wyruszenia Kolumba na poszukiwanie zachodniej drogi do Indii.
Zabytki[edytuj | edytuj kod]
- Alkazar – dawny pałac królewski, którego początki sięgają XI w., kiedy rezydowali tutaj przedstawiciele kalifatu kordobańskiego, rozbudowany w latach 1350–1369 przez Piotra I Okrutnego w stylu mudejar. Późniejsi królowie kontynuowali rozbudowę, przystosowując rezydencję do własnych potrzeb. Tutaj podejmowano decyzje o wysłaniu ekspedycji, m.in. Ferdynanda Magellana, a Krzysztof Kolumb został przyjęty przez Izabelę Kastylijską i Ferdynanda Aragońskiego po podróży do Ameryki. Budowla zawiera wiele sal, patios i ogrodów. Bogactwo ornamentyki, dekoracji ceramicznych i komnat sprawia, że sewilski alkazar zalicza się do najwspanialszych kompleksów pałacowych w Hiszpanii.
- Katedra Najświętszej Marii Panny w Sewilli – jest największym[4] i jednym z najwspanialszych gotyckich kościołów na świecie. Powstała w latach 1402–1506 na miejscu meczetu z lat 1184–1196. Pozostawiony minaret, Giralda, o wys. 97 m wkomponowano w bryłę kościoła, uzupełniając o dzwonnicę. We wnętrzu zwracają uwagę kaplice – Capilla Mayor i Capilla Real, chór i grobowiec Kolumba.
- Kilkanaście innych gotyckich kościołów.
- Ratusz – wspaniała renesansowa budowla, wzniesiona w latach 1527–1564 na dawnym placu turniejowym.
- Giełda – renesansowy budynek giełdy handlowej, z lat 1583–1598. W XVIII wieku Karol III umieścił tutaj Główne Archiwum Indii, gromadzące dokumenty związane z dziejami odkrywania i podboju Nowego Świata.
- Torre del Oro (Złota Wieża) z XIII wieku jedna ze 166 w systemie obronnym Maurów, potem przebudowana. Nazwę zawdzięcza nie tylko ówczesnej okładzinie złocistymi płytkami azulejos, ale i temu, że przechowywano w niej złoto złupione w koloniach. Była również istotna z punktu widzenia obronnego, ponieważ pomiędzy nią a bliźniaczą, już nie istniejącą, wieżą po drugiej stronie Gwadalkiwiru, można było rozpiąć łańcuch blokujący wejście do portu[5]. Obecnie mieści Museo Maritimo[6] poświęcone zabytkom i mapom morskim.
- Arena walk byków (hiszp. La Plaza de Toros de la Real Maestranza de Caballería de Sevilla), amfiteatr zbudowany w latach 1749–1881, mieszczący 12 500 widzów. Wewnątrz znajduje się muzeum corridy, eksponujące kolekcję kostiumów (w tym pomalowana przez Picassa purpurowa kapa torreadora), portrety i afisze.
- Główne Archiwum Indii – wpisane na listę UNESCO archiwum zawierające dokumentację posiadłości zamorskich Hiszpanii.
- Szpital Miłosierdzia (hiszp. Hospital de la Caridad), szpital ufundowany w XVII wieku przez Miguela de Maňara. Szpital powstał na terenie Stoczni Królewskiej. Przy szpitalu zbudowany został również barokowy kościół, w którym znajduje się bogata kolekcja malarstwa hiszpańskiego.
- Dom Piłata (hiszp. Casa de Pilatos), XV-wieczny pałac zbudowany na wzór domu Piłata. Jego budowę rozpoczął w 1492 roku Pedro Enriquez, królewski namiestnik, którego żoną była Catalina de Ribera. Budowę zakończył jego syn Fadrique, pierwszy markiz de Tarifa. On to po pielgrzymce do Jerozolimy w latach 1512–1519 stwierdził, że odległość z pałacu do kościoła Cruz del Campo jest taka sama jak z domu Piłata do Golgoty. Rozkazał więc umieścić stacje drogi krzyżowej między pałacem (pierwsza stacja) a kościołem (ostatnia stacja).
- Plac Hiszpański (hiszp. Plaza de España), zbudowany w latach 20. XX wieku na podstawie projektu sewillskiego architekta Aníbala Gonzálesa półkolisty plac z jednej strony zamknięty pałacem, którego środkowa fasada zbudowana została w stylu barokowym, pozostała zaś część budynku w stylu renesansowym. Dodatkowo zbudowano dwie wieże narożne wzorowane na Giraldzie.
- Królewska Fabryka Cygar – budynek z XVIII wieku.
Muzea[edytuj | edytuj kod]
- Muzeum Sztuk Pięknych (Museo de Bellas Artes) – muzeum sztuk pięknych zawierające zbiory od średniowiecza do XX wieku.
- Museum Archeologiczne – znajduje się w nim wspaniała kolekcja, od sztuki fenickiej począwszy (słynna fenicka statuetka oraz skarb Carambolo), przez sztukę rzymską, na ceramice mudejar skończywszy.
Parki i ogrody[edytuj | edytuj kod]
- Park Marii Luisy (Parque de María Luisa) – park, zbudowany na Wystawę Światową, która odbyła się właśnie w Sewilli w 1929 roku.
- Ogrody pałacu Alkazar – ogrody, umiejscowione z tyłu pałacu Alkazar. Były sadzone i projektowane równolegle do pałacu, w taki sposób, aby w każdym ich sektorze dominowały inne style i rośliny.
- Ogrody Murillo (Jardines de Murillo) – ogrody, ciągnące się wzdłuż murów Alkazaru, niedaleko dzielnicy Santa Cruz. Budowa rozpoczęła się na początku XX wieku.
- Park rozrywki Isla Mágica na Isla de la Cartuja – park, zbudowany specjalnie z okazji Expo 1992, które odbyło się w Sewilli.
Inne znane parki Sewilli:
- Parque de los Príncipes
- Parque del Alamillo
- Parque Amate
- Parque Metropolitano de la Cartuja
- Jardines de las Delicias
- Jardín Americano
- Jardín Este
- Jardines de Cristina
- Jardines Chapina
- Jardines de la Buhaira
- Jardines de San Telmo
- Jardines del Guadalquivir
- Jardines del Valle
Opera[edytuj | edytuj kod]
Sewilla bądź jej okolice są miejscem gdzie toczy się akcja kilku oper. Są to Cyrulik sewilski, Wesele Figara, Carmen, Don Giovanni i Fidelio.
Pasos[edytuj | edytuj kod]
Sewilla jest znana z barwnych obchodów Wielkiego Tygodnia. W tym okresie przybywają do miasta setki tysięcy pielgrzymów i turystów.
Warunki klimatyczne[edytuj | edytuj kod]
Sewilla ma klimat śródziemnomorski z gorącymi latami, z wpływem klimatu półpustynnego. Średnia roczna temperatura wynosi 18,6 °C i jest jedną z najwyższych średnich temperatur spośród miast Europy.
- Zimy są łagodne: w styczniu średnia maksymalna temperatura wynosi 15,9 °C, a minimalna wynosi 5,2 °C
- Lata są upalne: Lipiec jest najcieplejszym miesiącem, ze średnią maksymalną temperaturą 35,3 °C i minimalną 19,4 °C. Każdego roku temperatura przekracza 40 °C wielokrotnie. Ekstremalne temperatury zanotowane przez stację meteorologiczną na Lotnisku Sewilla wynoszą −5,5 °C 12 Lutego 1956, i 47 °C 25 czerwca 2010.
- Opady wahają się od 600 do 800 mm rocznie. Najintensywniejsze opady są od października do kwietnia. Grudzień jest najwilgotniejszym miesiącem, ze średnimi opadami 95 mm. W Sewilli jest średnio 54 dni deszczowych, 120, 75 dni słonecznych i 4 dni mrozu w ciągu roku.
- Średnia liczba dni z temperaturą powyżej 32 °C wynosi 88, średnia liczba dni z temperaturą poniżej 0 °C wynosi 6 dni. Średnia wilgotność względna rano wynosi 84%, a wieczorem 46%.
- 4 sierpnia 1881 roku temperatura osiągnęła 50 °C. Jest to prawdopodobnie najwyższa temperatura w całej historii dla Hiszpanii i Europy.
Sport[edytuj | edytuj kod]
Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]
Rabat, Maroko
Kansas City, Stany Zjednoczone
Angers, Francja
Buenos Aires, Argentyna
Columbus, Stany Zjednoczone
Guadalajara, Meksyk
Cartagena, Kolumbia
Kraków, Polska
Ho Chi Minh, Wietnam
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
- ↑ Cifras de población resultantes de la revisión del Padrón municipal referidas al 1-1-15, Boletín Oficial del Estado
- ↑ Áreas urbanas +50, Ministerio de Fomento de España (pol. Ministerstwo Rozwoju).
- ↑ Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 19. ISBN 978-3-8331-5106-4.
- ↑ Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 29. ISBN 978-3-8331-5106-4.
- ↑ Brigitte Hintzen-Bohlen: Sztuka i Architektura – Andaluzja. Warszawa: Wydawnictwo Philip Wilson, 2008, s. 72. ISBN 978-3-8331-5106-4.
- ↑ Praca zbiorowa: Przewodniki Wiedzy i Życia – Sewilla i Andaluzja. Wyd. II. Warszawa: Hachette Livre Polska sp. z o.o., 2008, s. 69. ISBN 978-83-7448-633-0.
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
- Serwis internetowy rady miejskiej Sewilli (hiszp.)
- Explore Seville (niezależny, prywatny serwis o Sewilli)
- All Seville
- Sewilla w fotografii
- Parki Sewilli
http://www.youtube.com/watch?v=U5pqYJ02Ub8