1976

1976. urtea

Urteak:	1973  • 1974  • 1975 • 1976 • 1977 • 1978 • 1979
Hamarkadak:	1950(e)koa • 1960(e)koa • 1970(e)koa • 1980(e)koa • 1990(e)koa
Mendeak:	XIX.a • XX.a • XXI.a

1976 beste egutegi batzuetan

Gregoriotar egutegia	1976 MCMLXXVI
Ab urbe condita	2729
Armeniar egutegia	1425 ԹՎ ՌՆԻԵ
Bahá'í egutegia	132 – 133
Bengaliar egutegia	1383
Berber egutegia	2926
Egutegi budista	2520
Myanmarko egutegia	1338
Bizantziar egutegia	7484 – 7485
Koptoen egutegia	1692 – 1693
Etiopiar egutegia	1968 – 1969
Hebrear egutegia	5736 – 5737
Egutegi hinduak
- Bikram Samwat	2032 – 2033
- Shaka Samvat	1898 – 1899
- Kali Yuga	5077 – 5078
Holozeniar egutegia	11976
Iraniar egutegia	1354 – 1355
Islamiar egutegia	1395 – 1397
Japoniar egutegia	Shōwa 51 (昭和51年)
Korear egutegia	4309
Thailandiar eguzki egutegia	2519
Unix denbora	189302400 – 220924799

Daturen bat gaineratzen baduzu, egunaren lotura segi dezakezu han ere sartzeko. Eskerrik asko!

---

Gertaerak

Euskal Herria

• Urtarrilaren 17a - ETAk, Manuel Vergara Jiménez goardia zibila erail zuen Ordizian.
• Otsailaren 9a - ETAk, Víctor Legorburu Ibarreche Galdakaoko alkatea erail zuen.
• Otsailaren 10a - ETAk, Julián Galarza Ayastury mekanikoa erail zuen Zizurkilen.
• Martxoaren 1a - ETAk, Emilio Guezala Aramburu autobusetako inspektorea erail zuen Lezon.
• Martxoaren 3a - Gasteizko martxoaren 3ko sarraskia: Espainiako poliziak San Frantzisko elizan (Zaramaga) bildutako grebalariei tiro egin zien. Balez 5 lagun hil eta 150 zauritu zituzten.
• Martxoaren 13a - ETAk, Manuel Albizu Idiaquez taxi gidaria erail zuen Getarian.
• Martxoaren 18a - ETAk, Angel Berazadi Urbe, Donostiako Sigma lantegiko industriala erail zuen.
• Martxoaren 30a - ETAk, Vicente Soria Blasco langilea erail zuen Soraluzen.
• Apirilaren 4a - ETAk, poliziako bi inspektore bahitu eta erail zituen Hendaian.
• Apirilaren 5a - 29 preso politikok, gehienak ETAko militanteak, ihes egin zuten Segoviako kartzelatik, "Segoviako ihesa" izenarekin ezagutzen dugun ekintzan.
• Apirilaren 7a - ETAk, Angel Berazadi Urbe enpresaburua erail zuen Elgoibarren.
• Apirilaren 11 - Miguel Gordo Garcia, goardia zibila, elektrokutaturik hil zen Barakaldon.
• Maiatzaren 3a - ETAk jarritako bonba batek, Antonio De Frutos Sualdea goardia zibila erail zuen Legazpin.
• Maiatzaren 9a - Jurramendin atentatua egin zuten Francoren aldekoek manifestari karlisten aurka, Ricardo García Pellejero eta Aniano Jiménez Santos erailez eta hainbat zauritu eraginez.
• Ekainaren 9a - ETAk, Luis Carlos Albo Llamosas zibila hil zuen Basaurin.
• Irailaren 2a- Iruña Oka udalerri arabarra sortu zen, Langraiz Oka eta Iruñakoak batu ondoren.
• Irailaren 8a - Guardia Zibilak Jesús María Zabala gaztea hil zuen Hondarribiko jaietan.

Mundua

• Urtarrilaren 18a - Scottish Labour Party (SLP) alderdi politikoa eratu zuten Eskozian.
• Martxoaren 29a - Jorge Videla jeneralak boterea hartu zuen Argentinan.
• Ekainaren 16a - Hego Afrikan, Johannesburg hiriko Soweto auzoan gatazka handiak egon ziren kalean, apartheid garaiaren amaiera markatu zutenak.
• Ekainaren 29a - Seychelleak uharteek independentzia lortu zuten Erresuma Batutik.
• Uztailaren 26a - Txinako Tangshan hirian 7,8 graduko lurrikara gertatu zen. Lurrikara honek 240.000 hildako eragin zituen, XX. mendeko lurrikararik hilgarriena izanik.
• Abuztuaren 4a - Legionelosia izeneko gaixotasunaren lehenengo epidemiak 29 pertsona hil zuen, Philadelphian ospatutako "Ameriketako Legioa"ren bilera baten ostean.
• Urriaren 6a - Barbados uhartetik Jamaikara zihoan Cubanaren 455 hegaldian zihoazen 73 pertsonak hilik gertatu ziren garaiko eraso terrorista bortitzenenan.
• Azaroaren 2a - Jimmy Carter AEBetako presidente izendatu zuten.
• Azaroaren 24a - Turkian lurrikara batek 60.000 hildakotik gora utzi zituen.
• Azaroaren 26a - Willy Brandt politikari alemaniarra Internazional Sozialistako presidente hautatu zuten.

Arte eta kultura

• Martxoaren 27a - Anoetako belodromoan (Donostia) "24 ordu euskaraz" ekimenaren ospatu zuten, 100.000 lagun bilduz.
• Otsailaren 20a - Euskaltzaindia era ofizialean onartu zuen Espainiako erregeak, hortik aurrera "Real Academia de la Lengua Vasca/Académie de la Langue Basque/Euskaltzaindia" izena hartuz.
• Apirilaren 23a - AEBetako "The Ramones" punk-rock taldeak lehenengo diskoa kaleratu zuen.
  • "Avui" katalunierazko egunkaria kaleratu zuten lehen aldiz.
• Irailaren 25a - U2 musika talde irlandar arrakastatsua izango zena Dublinen sortu zuten.
• Ramón Saizarbitoriak "Ehun metro" bere liburua argitaratu zuen, urte batzuk geroago zinemara eramango zutena.

Zientzia eta teknologia

• Urtarrilaren 21a - Concorde hegazkin komertzial ezagunak lehendabiziko hegaldia egin zuen.
• Apirilaren 1a - Apple Computer ordenagailuen konpainia sortu zuten AEBetan.
• Azaroaren 26a - Orduan oso ezaguna ez zen Microsoft konpainia erregistratu zuten.
• Ebola birusa deskubritu zuten Zairen.

Kirolak

• 1976ko Neguko Olinpiar Jokoak (Innsbruck, Austria; otsailaren 4a - otsailaren 15a).
  • Joko hauetan ez zen izan euskal herritar kirolaririk.
• 1976ko Udako Olinpiar Jokoak (Montreal, Kanada; uztailaren 17a - abuztuaren 1a).
  • 12 Euskal herritarrek hartu zuten parte 7 kiroletan, Espainia eta Frantziako selekzioekin.
• Ekainaren 20a - Txekoslovakiak Europako Futbol Txapelketan Alemania garaitu zuen finalean.
• Abuztuaren 5a - Niki Lauda lasterketako kotxe gidari txapeldunak Alemaniako Grand Prix-en erredura handiak pairatu zituen istripua eduki eta gero. Horren ondorioz, 9 hilabetez karreretan parte hartu barik egon zen.

Jaiotzak

• Urtarrilaren 2a - Paz Vega, espainiar aktorea.
• Urtarrilaren 11 - Eduardo Madina, bilbotar politikaria, PSE-EE alderdikoa.
• Urtarrilaren 24a - Iñaki Lafuente, euskal herritar futbolaria.
• Otsailaren 7a - Daisuke Oku, japoniar futbolaria (h. 2014).
• Martxoaren 9a - Ilaski Serrano, bizkaitar telebista-aurkezle eta irrati-esataria.
• Ekainaren 11 - Castillo Suarez, altsasuar poeta.
• Uztailaren 1a - Patrick Kluivert, herbehereetar futbolaria.
• Uztailaren 6a - Jon Ander Lopez Maquiera, bizkaitar futbolaria (h. 2013).
• Uztailaren 10a - Iker Iturbe, gasteiztar saskibaloi jokalaria.
• Uztailaren 18a - Elsa Pataky, espainiar aktorea.
• Irailaren 9a - Jose Maria Goenaga, euskal zinemagilea.
• Irailaren 15a - Roberto Martinez Ripodas, Tiko, iruindar futbolaria.
• Irailaren 22a - Ronaldo, brasildar futbolaria.
• Irailaren 29a - Andrii Xevtxenko, ukrainar futbolaria.
• Azaroaren 26a - Maialen Lujanbio, hernaniar bertsolaria.
• Josu Zabala Salegi, iruindar ETAkidea (h. 1997).

Heriotzak

• Urtarrilaren 5a - John A. Costello, Irlandako Errepublikako Taoiseacha (j. 1891).
• Urtarrilaren 6a - Óscar Esplá, espainiar musikagilea (j. 1886).
• Urtarrilaren 8a - Zhou Enlai, Txinako Herri Errepublikako gobernuburua (j. 1898).
• Urtarrilaren 8a - Pierre Jean Jouve, frantziar poeta, eleberrigilea eta kritikaria (j. 1887).
• Urtarrilaren 10a - Pedro Ispizua, Bermeo eta Bilboko udal arkitektoa (j. 1895).
• Urtarrilaren 12a - Agatha Christie, 66 misterio- eta hilketa-eleberriren ingeles idazlea (j. 1890).
• Urtarrilaren 23a - Paul Robeson, estatubatuar abeslari, antzezle eta beltzen eskubideen aldeko ekintzailea (j. 1898).
• Urtarrilaren 30a - Arnold Gehlen, alemaniar antropologo eta soziologoa (j. 1904).
• Otsailaren 1a - Werner Heisenberg, alemaniar fisikaria, 1932ko Fisikako Nobel Saria (j. 1901).
• Otsailaren 1a - Benito Loigorri, gipuzkoar ingeniari eta hegazkinlaria, euskal hegazkinlaritzaren aitzindarietako bat (j. 1885).
• Otsailaren 1a - George Whipple, estatubatuar medikua, 1934ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1878).
• Otsailaren 13a - Lily Pons, frantziar-estatubatuar sopranoa (j. 1898).
• Otsailaren 20a - René Cassin, euskal zuzenbide irakaslea, 1968ko Bakearen Nobel Saria (j. 1887).
• Martxoaren 4a - Antonio Iturmendi, euskal herritar politikari karlista (j. 1903).
• Martxoaren 4a - Walter Schottky, alemaniar fisikaria (j. 1886).
• Martxoaren 17a - Luchino Visconti, italiar antzerki eta zinema zuzendaria (j. 1906).
• Martxoaren 24 - Bernard Montgomery, ingeles ofiziala (j. 1887).
• Apirilaren 1a - Max Ernst, alemaniar artista (j. 1891).
• Apirilaren 5a - Howard Hughes, munduko gizon aberatsenetakoa, ingeniari autodidakta, pilotu, zinemagile, zinema-ekoizle eta industria-gizona (j. 1905).
• Apirilaren 10a - Ramón Otero Pedrayo, galiziar idazle eta politikaria (j. 1888).
• Apirilaren 14a - Louis Dassance, euskal idazlea eta euskaltzaina (j. 1888).
• Apirilaren 17a - Henrik Dam, daniar biokimikari eta fisiologoa, 1943ko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1895).
• Apirilaren 24a - Mark Tobey, estatubatuar margolaria (j. 1890).
• Apirilaren 25a - Carol Reed, ingeles zinema zuzendaria (j. 1906).
• Maiatzaren 11 - Alvar Aalto, finlandiar arkitekto eta altzari diseinatzailea (j. 1898).
• Maiatzaren 26a - Martin Heidegger, alemaniar filosofoa (j. 1889).
• Maiatzaren 31 - Jacques Monod, frantziar biologoa, 1965eko Medikuntzako Nobel Saria (j. 1910).
• Ekainaren 10a - Marguerite Laugier, frantziar astronomoa (j. 1896).
• Ekainaren 10a - Adolph Zukor, Estatu Batuetako zinema-produktorea (j. 1873).
• Ekainaren 16a - Wernher von Braun, alemaniar-estatubatuar ingeniaria, suziri diseinatzaile nabarmena (j. 1912).
• Uztailaren 6a - Zhu De, txinatar militarra eta politikaria (j. 1886).
• Uztailaren 7a - Gustav Heinemann, Alemaniako Errepublika Federaleko presidentea (j. 1899).
• Uztailaren 11 - Eric Baker, britainiar aktibista bakezalea, Amnistia Internazionalaren sortzailetariko bat (j. 1920).
• Uztailaren 23a - Eduardo Moreno Bergaretxe Pertur etakidea desagertu zen; haren gorpua ez da oraindik aurkitu (j. 1950)
• Uztailaren 30a - Rudolf Bultmann, alemaniar teologo protestantea (j. 1884).
• Abuztuaren 2a - Fritz Lang, austriar-alemanir zinema zuzendaria, gidoigilea eta noizbehinkako ekoizlea (j. 1890).
• Abuztuaren 3a - Olimpio Bizzi, italiar txirrindularia (j. 1916).
• Abuztuaren 3a - Luis Olariaga Puiana, arabar ekonomialaria (j. 1885).
• Abuztuaren 9a - José Lezama Lima, kubatar poeta, eleberrigilea eta saiakera-idazlea (j. 1910).
• Abuztuaren 10a - Karl Schmidt-Rottluff, alemaniar margolari espresionista eta marrazkilaria, Die Brücke artista taldearen lau sortzaileetako bat (j. 1884).
• Abuztuaren 22a - Juscelino Kubitschek de Oliveira, Brasilgo presidentea (j. 1902).
• Abuztuaren 25a - Eyvind Johnson, suediar eleberrigilea, 1974ko Literaturako Nobel Saria (j. 1900).
• Abuztuaren 28a - Juan Ibarrola, arabar guardia zibila (j. 1900).
• Irailaren 9a - Mao Zedong, Txinako Herri Errepublikako presidentea (j. 1893).
• Irailaren 10a - Dalton Trumbo, estatubatuar idazlea, gidoigilea eta zinemagilea (j. 1905).
• Irailaren 15a - Vicente Cobreros, gipuzkoar pintore eta arte-kritikaria (j. 1898).
• Irailaren 21a - Benjamin Graham, britainiar inbertsorea, irakaslea eta idazlea (j. 1894).
• Irailaren 22a - Manuel Prats, Pachuco, bizkaitar futbolari eta entrenatzailea (j. 1902).
• Irailaren 26a - Leopold Ružička, kroaziar kimikaria, 1939ko Kimikako Nobel Saria (j. 1887).
• Urriaren 5a - Lars Onsager, estatubatuar kimikaria, 1968ko Kimikako Nobel Saria (j. 1903).
• Urriaren 17a - Enrique Soladrero, bizkaitar futbolaria (j. 1913).
• Urriaren 18a - Pedro Sanjuan, gipuzkoar musikagile, musika irakasle eta orkestra zuzendaria (j. 1886).
• Urriaren 25a - Raymond Queneau, frantziar idazlea (j. 1903).
• Urriaren 30a - Teodora Zuloaga, espainiar zeramikaria (j. 1886).
• Azaroaren 7a - Fernando Aire Etxart, Xalbador, baxenafar bertsolaria eta artzaina (j. 1920).
• Azaroaren 10a - Félix Burriel, aragoiar eskultorea (j. 1888).
• Azaroaren 11 - Alexander Calder, estatubatuar eskultore, marrazkilari eta pintorea (j. 1898).
• Azaroaren 12a - Walter Piston, estatubatuar musikagilea (j. 1894).
• Azaroaren 15a - Maurice Champreux, frantziar zinema zuzendaria (j. 1893).
• Azaroaren 15a - Jean Gabin, frantziar antzezlea (j. 1904).
• Azaroaren 16a - Antonio Arrue, euskal idazlea (j. 1903).
• Azaroaren 18a - Man Ray, estatubatuar artista modernista (j. 1890).
• Azaroaren 23a - André Malraux, frantziar idazle eta politikaria (j. 1901).
• Azaroaren 25a - Fernando María Castiella, bilbotar abokatu eta politikaria (j. 1907).
• Azaroaren 29a - Jose Maria Arizmendiarrieta, Mondragon Corporacion Cooperativa kooperatibaren sortzailea (j. 1915).
• Abenduaren 4a - Benjamin Britten, ingeles musikagilea (j. 1913).
• Abenduaren 10a - Jesus Ariño Maruri, Zallako alkatea (j. 1900).
• Abenduaren 10a - Harold F. Dodge, kalitatearen kontrol estatistikoaren aitzindaria (j. 1893).
• Abenduaren 19a - Giuseppe Caselli, italiar margolaria (j. 1893).
• Abenduaren 24a - Mikel Arozamena, nafar bertsolaria (j. 1930).
• Alejandro Larrakoetxea, bizkaiko idazlea (j. 1892).
• Antonio Elortza Muxika, kirolen -bereziki txirrindularitzaren- gipuzkoar sustatzailea (j. 1911).
• Antonio Ferrer Bolart, bizkaitar espeleologoa (j. 1900).
• Isidoro Fagoaga, nafar opera-abeslaria eta idazlea (j. 1893).

Nobel saridunak:

• Fisika: Burton Richter eta Samuel Chao Chung Ting.
• Kimika: William Nunn Lipscomb
• Literatura: Saul Bellow
• Medikuntza: Baruch S. Blumberg eta D. Carleton Gajdusek
• Ekonomia: Milton Friedman
• Bakea: Betty Williams eta Mairead Corrigan

---

Agintariak

[[Fitxategi:Libia|10x10px|1976|link=|alt=Muammar al-Gaddafi]]

[[Fitxategi:Kanada|10x10px|1976|link=]]

[[Fitxategi:Errusia|10x10px|1976|link=]]

[[Fitxategi:Espainia|10x10px|1976|link=|alt=Adolfo Suárez]]

Munduko agintariak 1976. urtean

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: 1976