Opoczno
| |||||
| |||||
Zamek w Opocznie, obecnie Muzeum Regionalne | |||||
| |||||
| Dewiza: Nasza historia i dzień dzisiejszy jest naszą dumą | |||||
| Państwo | |||||
| Województwo | |||||
| Powiat | opoczyński | ||||
| Gmina | Opoczno | ||||
| Prawa miejskie | XIV w. | ||||
| Burmistrz | Dariusz Kosno | ||||
| Powierzchnia | 24,75[1] km² | ||||
| Wysokość | 190 m n.p.m. | ||||
| Populacja (30.06.2016) • liczba ludności • gęstość |
21 780[2] 880,0 os./km² | ||||
| Strefa numeracyjna | (+48) 44 | ||||
| Kod pocztowy | 26-300 | ||||
| Tablice rejestracyjne | EOP | ||||
| TERC (TERYT) | 1007044 | ||||
| SIMC | 0967943 | ||||
Urząd miejski ul. Staromiejska 626-300 Opoczno | |||||
| Strona internetowa | |||||
Opoczno (ros. Опочно, jid. אפאטשנא, hebr. אופוצ'נו) – miasto w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Opoczno. Położone nad rzeką Drzewiczką, na krańcu Wyżyny Przedborskiej, historycznie w Małopolsce a dokładnie w Ziemi Radomskiej. Stare Opoczno i Nowe Opoczno były miastami królewskimi Korony Królestwa Polskiego[3]. Miasto królewskie w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku[4].
Opoczno znajduje się w czołówce rankingu polskich miast z najbardziej zanieczyszczonym powietrzem[5].
Według danych GUS z 2016 roku miasto liczyło 21 780 mieszkańców[2].
Spis treści
Położenie[edytuj | edytuj kod]
Miasto leży we wschodniej części województwa łódzkiego, w północnej części mezoregionu Wzgórza Opoczyńskie[6], szerzej na pograniczu Wyżyny Małopolskiej i Niziny Mazowieckiej, u ujścia rzeki Wąglanki do Drzewiczki – prawego dopływu Pilicy.
Historycznie należy do Małopolski (dokładnie Ziemia Radomska). Leżało w ziemi sandomierskiej, następnie w województwie sandomierskim, gdzie było siedzibą powiatu. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego, zaś przed 1975 r. do woj. kieleckiego.
Historia[edytuj | edytuj kod]
- 1191 – wymienienie drewnianego kościoła pw. św. Magdaleny[7]
- 1284 – wzmianka o miejscowości Opoczno w związku z przypisaniem osady przez Leszka Czarnego do kolegiaty sandomierskiej
- 1347 – przeniesienie osady z kościołem św. Marii Magdaleny ze Staromieścia (w rejonie dzisiejszego cmentarza parafialnego) na obecne miejsce
- 1349 – Kazimierz Wielki wymienia Opoczno w dokumencie jako miejscowość leżącą na drodze kupieckiej z komorą celną. Opoczno leżało na skrzyżowaniu drogi z Torunia do Lwowa oraz z Wrocławia do Włodzimierza Wołyńskiego
- 1365 – przywilej Kazimierza Wielkiego przenoszący miasto Opoczno z prawa średzkiego na prawo magdeburskie[8]
- Pierwszym starostą miasta w 1368 został Sobek z Wyszkowic
- 1409, 1413, 1414, 1432 – na zamku w Opocznie przebywał król Władysław Jagiełło
- Rozwój miasta nastąpił w okresie od XIV do XVI wieku
- XV – XVIII w. – miejsce sądów szlacheckich: ziemskiego i grodzkiego[9]
- 1405 – na terenie miasta został zbudowany szpital. Budynek spłonął w pożarze miasta w roku 1462
- 1440 – sprzedanie przez króla starostwa Mszczujowi ze Skrzynna herbu Łabędź za 400 grzywien
- 1459 – król przeniósł zastaw Opoczna z rąk Jana Mszczujowica ze Skrzynna w ręce kasztelana radomskiego Eustachego ze Sprowy
- 1478 – po śmierci Eustachego ze Sprowy prawa do dochodów ze starostwa przeszły na jego synów Jana i Stanisława Odrowążów ze Sprowy
- 1483 – wielki pożar miasta, w związku z czym król zwolnił mieszczan z podatków na 8 lat
- 1550 – za zgodą króla Zygmunta Augusta miasto zostało wyposażone w sieć wodociągów
- 1555 – starostwo wykupił za zgodą króla stolnik sieradzki Wincenty Przerembski
- 1646 – w Opocznie wybudowana została synagoga
- 1655, 11 września – pod miastem doszło do potyczki pomiędzy wojskami polskimi i szwedzkimi pod dowództwem feldmarszałka Wittenberga[10]. W wyniku trwających wojen szwedzkich miasto zostało zniszczone
- 1787 – na zamku w sali sądowej owacyjnie przywitany został król Stanisław August Poniatowski
- 1793 – wybudowanie nowego murowanego parterowego dworu starostwa w Opocznie-Starostwie
- 1795 – wcielenie do zaboru austriackiego
- 1809 – miasto włączone do Księstwa Warszawskiego
- 1815 – miasto w zaborze rosyjskim
- 1874 – odbudowa zamku na starych fundamentach
- 1880 – uruchomiono produkcję płytek ceramicznych, dziś znanych pod marką „Opoczno” lub „Opoczno S.A.”
- Kolejnym trudnym dla miasta okresem są lata 1891–1893, kiedy wybucha epidemia cholery
- 1885-1890 - budowa linii kolejowej[11]
- 1900 – w Opocznie powstała Ochotnicza Straż Ogniowa
- 1910 – na terenie miasta zbudowano sieć elektryczną
- maj 1915 – do miasta wkraczają węgierskie oddziały gen. Hermana von Kövessa
- 2 sierpnia 1919 – miasto w wyniku ustalenia nowego podziału administracyjnego zostało przyłączone do województwa kieleckiego
- 1 kwietnia 1939 – Opoczno zostaje włączone do województwa łódzkiego
- listopad 1940 – utworzenie przez Niemców getta dla ludności żydowskiej[12]. Przebywało w nim ok. 4000 osób z Opoczna i okolic[12]. W lipcu 1942 ok. 400 osób wywieziono do Skarżyska-Kamiennej, w październiku 1942 ok. 3000 do obozu zagłady w Treblince[12]. W trzech egzekucjach na terenie getta zamordowano ok. 250 osób[12]. Zostało ono zlikwidowane w styczniu 1943[12].
- 1953 – otwarta zostaje pierwsza linia autobusowa PKS
- maj 1979 – otwarty zostaje Miejski Dom Kultury
- 1962 – w 20 rocznicę powstania PPR w Alei Sportowej odsłonięto obelisk ku czci ofiar hitlerowskiego terroru w rejonie Opoczna[13]
- luty 1990 – ukazuje się pierwszy numer tygodnika zatytułowanego „Opoczyńskie Wieści”
- 1994 – powstaje czasopismo Nowe Echa skierowane do mieszkańców gminy Opoczno
- 1999 – miasto podczas reformy administracyjnej staje się stolicą nowego powiatu opoczyńskiego. W ramach reformy szkolnictwa w mieście utworzono dwa gimnazja
- Na początku roku 2000 honorowym obywatelem miasta Opoczna został Jan Paweł II
- 14 grudnia 2014 – otwarcie stacji kolejowej Opoczno Południe
Zabytki[edytuj | edytuj kod]
Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[14] na listę zabytków wpisane są obiekty:
- śródmieście miasta, nr rej.: 303 z 4.12.1956
- zespół kościoła parafialnego pw. św. Bartłomieja, ul. Kościelna 2:
- kościół, 1365, 1939, nr rej.: 307 z 1.12.1956 oraz 352 z 21.06.1967
- dzwonnica, pierwsza połowa XIX, nr rej.: j.w.
- plebania, 1622, nr rej.: 838 z 6.02.1959
- zamek, obecnie muzeum, pl. Zamkowy 1, połowa XIV w., XVII w., 1927 nr rej.: 306 z 30.11.1956 oraz 272 z 3.11.1977
- zespół dworski „starostwo”, ul. Parkowa / Kolberga, XVII-XIX w., nr rej.: 779 z 30.05.1972 oraz 256 z 6.10.1995:
- dwór
- oranżeria
- spichrz (lamus)
- dwa czworaki
- park
- dom „Esterki” (obecnie Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna), ul. Kościuszki 15, 1500, nr rej.: 305 z 30.11.1956 i z 21.06.1967
- Nowy cmentarz żydowski w Opocznie – data jego powstania pozostaje nieznana, znajduje się on przy ulicy Limanowskiego 23. Wskutek dewastacji – najpewniej z okresu II wojny światowej – do naszych czasów nie zachowały się żadne nagrobki[15]. Zobacz też: Stary cmentarz żydowski w Opocznie
Zamek[edytuj | edytuj kod]
Początki historii zamku sięgają XIV w., kiedy to z inicjatywy Kazimierza Wielkiego na terytorium Polski powstało wiele zamków obronnych. Zamek opoczyński, zbudowany jednocześnie z murami miasta, był typowym zamkiem miejskim tzn. leżał w obrębie miasta. Ze względu na brak źródeł trudno jest ustalić jak wyglądał w swojej pierwotnej formie.
Zamek opoczyński spełniał rolę siedziby administracyjnej starostów, którzy mieli obowiązek utrzymywania go w stanie pełnego przygotowania na wypadek wojny. Zamek w Opocznie spłonął prawdopodobnie w trakcie wielkiego pożaru miasta w XV wieku. Po remoncie użytkowano go w XVI i XVII wieku, aż do zniszczenia w czasach Potopu szwedzkiego. W ograniczonej formie użytkowano go także później m.in. w wieży mieściło się więzienie. W XVIII wieku po remoncie podejmowano w nim króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W pierwszej połowie XIX wieku był już ruiną. Dzisiejsza forma budynku to efekt historyzującej przebudowy z 1927 roku fragmentu gmachu z XIX wieku, który zbudowano w miejscu gotyckiego zamku.
Kolegiata św. Bartłomieja[edytuj | edytuj kod]
Kościół zbudowano w stylu gotyckim około 1365 roku z fundacji Kazimierza Wielkiego. Posiadał jedną nawę i wieżę. Został zrujnowany w 1812 roku gdy pełnił rolę szpitala. Restaurowany około 1850 przez Henryka Marconiego, rozebrany częściowo 1934 z zachowaniem gotyckiego prezbiterium będącego obecnie boczną kaplicą. Istniejący współcześnie kościół wybudowano w latach 1935–1949.
- kaplica gotycka (dawne prezbiterium kościoła z XIV wieku)
- chrzcielnica gotycka z XV wieku z herbami Rola, Nałęcz, Orzeł, Jastrzębiec, Leliwa, Odrowąż, Poraj, Łabędź
- nagrobek renesansowy rycerza Adam Śmigielskiego z Bnina herbu Ogończyk z 1616 r.
- nagrobek renesansowy chorążego rawskiego Piotra Załuskiego z 1630 r.
- nagrobek Jerzego Karwickiego i Anny z Podlodowskich z 1623 roku
- stalle renesansowe
Dom Esterki[edytuj | edytuj kod]
Znajdująca się przy rynku kamienica, jest obok zamku, plebanii i zachowanego gotyckiego prezbiterium kościoła, najstarszym zachowanym budynkiem w mieście. Tradycja wiąże powstanie domu Esterki z legendarną ukochaną króla Kazimierza Wielkiego – Żydówką Esterą. Legenda głosi, że Kazimierz Wielki poznał Esterkę polując w lasach pod Opocznem. Podobno gdy zbierała zioła dla swojego dziadka, wypadł na nią spłoszony tur i już miał ją zmiażdżyć, gdy przeszyty oszczepem runął u jej stóp. Początkowo król nie zdradzał, kim jest i podawał się za dworzanina królewskiego.
Istniejący dzisiaj budynek powstał w XVI wieku, lecz uległ zrujnowaniu w pierwszej połowy XIX wieku. Został odbudowany w 1893 r. w nowym kształcie, a w 1927 roku ponownie przebudowany wg projektu architekta Majewskiego i z tego okresu pochodzi jego dzisiejszy wygląd. Z pierwotnego budynku na parterze zachowały się dwie sale o sklepieniu kolebkowym oraz tak samo sklepiona piwnica. Ponad oknami pierwszego piętra dojrzeć można fragmenty majuskułowych napisów łacińskich z XVI wieku "Zręczna rada nastąpiła" "Mąż doskonały służył czasowi" "Wszystko obiecał poświęcić pracy i Bogu" "Mąż cierpliwy błądził wygnany z miasta jako pasterz któremu oddano w opiekę rzeczy,(miasto)". W górnej części frontonu widnieje herb województwa sandomierskiego, do którego Opoczno niegdyś należało. Na frontonie kamienicy 19 marca 1931 r. wmurowano tablicę z popiersiem marszałka Józefa Piłsudskiego Obecnie w budynku znajduje się biblioteka[16].
Plebania[edytuj | edytuj kod]
Na placu Kościelnym znajduje się piętrowa kamienna plebania z 1622 roku. Podobno w 1655 roku przebywał w niej dowodzący szwedzką armią w czasie Potopu feldmarszałek Arvid Wittenberg. Obecnie na parterze zachowały się pomieszczenia sklepione kolebkowo z lunetami. Nad wejściem wmurowana jest kamienna płyta z poł. XVII w. z herbami Dębno i Lewart. Pośrodku znajduje się tablica żeliwna z napisem informującym o fundacji plebanii przez Jana Alberta Liwskiego, proboszcza opoczyńskiego. Na płycie widnieje również godło z Orłem Białym i herbem Wazów[16].
Mury obronne i bramy miejskie[edytuj | edytuj kod]
Mury obronne w Opocznie rozpoczęto budować zapewne wkrótce po lokacji miasta w 1365 r. Mury zbudowane z kamienia miały długość około 950 metrów i wzmacniały je wysunięte prostokątne baszty otwarte od strony miasta. Mury wzmiankowano w 1550 roku. W XVII wieku remontowano je w obawie przed atakiem Tatarów i Turków. Na mapie miasta z 1820 roku widać jeszcze znaczne zachowane odcinki murów. Do dzisiaj zachował się jedynie fragment średniowiecznego muru obronnego w piwnicy domu przy ul. Kołomurnej 13. Nie wiadomo czy Opoczno miało dwie czy trzy bramy miejskie, wzmiankowano jedynie jedną z nich w 1455 roku u wylotu ulicy biegnącej z rynku ku rzece. W 1599 roku na podstawie zezwolenia Zygmunta III Wazy przebito nową bramę od strony Krakowskiego Przedmieścia i był to wylot z zamku na zewnątrz obwodu fortyfikacji. Zarówno mury jak i bramy miejskie zostały rozebrane podczas regulacji w XIX wieku[17].
Warto zobaczyć[edytuj | edytuj kod]
Zabytki wpisane na listę zabytków:
- śródmieście miasta, nr rej.: 303 z 4.12.1956
- zespół kościoła parafialnego pw. św. Bartłomieja, ul. Kościelna 2:
- kościół, 1365, 1939, nr rej.: 307 z 1.12.1956 oraz 352 z 21.06.1967
- dzwonnica, 1 poł. XIX, nr rej.: j.w.
- plebania, 1622, nr rej.: 838 z 6.02.1959
- zamek, obecnie muzeum, pl. Zamkowy 1, poł. XIV w., XVII w., 1927 nr rej.: 306 z 30.11.1956 oraz 272 z 3.11.1977
- zespół dworski „starostwo”, ul. Parkowa / Kolberga, XVII-XIX w., nr rej.: 779 z 30.05.1972 oraz 256 z 6.10.1995:
- dwór
- oranżeria
- spichrz (lamus)
- dwa czworaki
- park
- dom „Esterki” (obecnie Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna), ul. Kościuszki 15, 1500, nr rej.: 305 z 30.11.1956 i z 21.06.1967
- Nowy cmentarz żydowski w Opocznie – data jego powstania pozostaje nieznana, znajduje się on przy ulicy Limanowskiego 23. Wskutek dewastacji – najpewniej z okresu II wojny światowej – do naszych czasów nie zachowały się żadne nagrobki. Istniał też Stary cmentarz żydowski w Opocznie
Przemysł[edytuj | edytuj kod]
- Cegielnia (od połowy XIX w.) – należąca do Jana Dziewulskiego i braci Józefa i Władysława Lange, w której produkowana była cegła dla lokalnej ludności. W 1867 roku po odkryciu złóż białej glinki wybudowano budynki nowej fabryki, produkującej płytki kamionkowe do wykładania podłóg, płytki kamionkowe glazurowane do wykładania ścian oraz cegły ogniotrwałą i wyroby szamotowe. W II połowie XX w. fabryka funkcjonowała pod nazwą ZZPC Opoczno[18].
- Cementownia oraz fabryka materiałów ogniotrwałych – (od 1898 r.) Towarzystwo Akcyjne Fabryki Cementu Opoczno. Założycielami byli warszawski kupiec „drugiej gildii" Stanisław Fürstenberg, białostocki kupiec „pierwszej gildii” Abram Tikitin i inż. Henryk Dobrzyński. Produkowała cegłę kwaso- i ognioodporną, wyroby szamotowe, mączkę i zaprawę szamotową. W latach 1923–1925 cementownia została przekształcona w Fabrykę Materiałów Ogniotrwałych Opoczno. W latach 30. XX wieku uległa pożarowi, po wojnie została upaństwowiona i działa jako OZMO - Opoczyńskie Zakłady Materiałów Ogniotrwałych[19].
- Produkcja betoniarek oraz części zamiennych do maszyn rolniczych - (od 1975 r.) przez firmę Agro-Wikt należącą do Jana Wiktorowicza. W pierwszych latach działalności produkowane były maszyny rolnicze, jednak od 1998 roku produkowane są również betoniarki będące do dziś głównym wyrobem fabryki. Agro-Wikt produkuje obecnie ok. 15 tysięcy betoniarek rocznie z czego 20% stanowi eksport do 10 krajów Europy Wschodniej. W styczniu 2017 roku wygrany został przetarg na dofinansowanie w postaci 14 mln złotych dotyczący budowy nowej fabryki przy ulicy Przemysłowej gdzie będą produkowane lemiesze, dłuta i części zamienne do maszyn rolniczych[20].
Zanieczyszczenie powietrza[edytuj | edytuj kod]
Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia w 2016 roku Opoczno zostało sklasyfikowane jako szóste najbardziej zanieczyszczone miasto Unii Europejskiej[21]. W 2014 roku dopuszczalny średnioroczny poziom rakotwórczego benzo(a)pirenu został tam przekroczony niemal piętnastokrotnie i wyniósł 14,6 ng/m³[22][23][24]. Począwszy od 1 stycznia 2017 roku przeniesiono stację manualną z pl. Kościuszki 15 na ul. Skłodowskiej-Curie 5[25].
| Rok | Średnioroczny poziom | Przekroczenie
poziomu dopuszczalnego |
|---|---|---|
| 2016 | 17,80 ng/m³[26]. | 1780% (+ 217%) |
| 2015 | 15,63 ng/m³[27]. | 1563% (+ 103%) |
| 2014 | 14,6 ng/m³[23]. | 1460% |
| 2013 | 14,6 ng/m³[28]. | 1460% (- 460%) |
| 2012 | 19,2 ng/m³[29]. | 1920% (+ 120%) |
| 2011 | 18,0 ng/m³[30]. | 1800% |
| Rok | Średnioroczny poziom
Benzopireny|benzo(a)pirenu (BaP) |
Przekroczenie
poziomu dopuszczalnego |
|---|---|---|
| 2017 | 5,8 ng/m³[25]. | 580% |
Komunikacja[edytuj | edytuj kod]
Drogowa[edytuj | edytuj kod]
Przez miasto przebiega droga krajowa nr 12 (przyszła droga ekspresowa S12) oraz droga wojewódzka nr 726. Z Tomaszowem Mazowieckim Opoczno łączy droga wojewódzka nr 713 do Łodzi.
Kolejowa[edytuj | edytuj kod]
Na obrzeżach miasta przebiega Centralna Magistrala Kolejowa (linia kolejowa nr 4) Od 14 grudnia 2014 r funkcjonuje tu stacja kolejowa Opoczno Południe
Ze stacji kolejowej Opoczno (Linia kolejowa nr 25) odchodzi bocznica do zakładu płytek ceramicznych "Opoczno".
Przez miasto przebiega Linia kolejowa nr 25 Łódź Kaliska – Dębica. Połączenia do:
- Tomaszów Mazowiecki
- Koluszki – od 15 grudnia 2013
- Łódź Kaliska – od 1 lutego 2014
Miejska[edytuj | edytuj kod]
W Opocznie działa Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne.
Autobusowa[edytuj | edytuj kod]
Z Opoczna bezpośrednio można dojechać do Lublina, Warszawy, Wrocławia, Częstochowy, Łodzi, Kłodzka, Końskich, Krakowa, Kielc i innych większych miast.
Lotnicza[edytuj | edytuj kod]
Najbliższym cywilnym portem lotniczym jest Międzynarodowy Port Lotniczy im. Władysława Reymonta w Łodzi, w którym jest oddalony o 90 km od miasta.
Oddalony od miasta o 120 km jest port lotniczy Fryderyka Chopina Warszawa-Okęcie. Ponadto oddalony o 150 km leży tam port lotniczy Warszawa-Modlin oraz 190 km oddalony od miasta jest port lotniczy Katowice-Pyrzowice.
Administracja[edytuj | edytuj kod]
Burmistrzem miasta jest Dariusz Kosno, pełniący tę funkcję od 20 listopada 2018 roku. Na czele Rady Miejskiej stoi Anna Zięba.
Edukacja[edytuj | edytuj kod]
- Przedszkola
- Przedszkole nr 2
- Przedszkole nr 4
- Przedszkole nr 5
- Przedszkole nr 6
- Przedszkole nr 8
- Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa nr 1
- Szkoła Podstawowa nr 2
- Szkoła Podstawowa nr 3
- Szkoła Specjalna nr 4 w Opocznie.
- Zespół Szkół Prywatnych w Opocznie
- Gimnazja
- Gimnazjum nr 1
- Gimnazjum nr 2
- Gimnazjum nr 3
- Zespół Szkół Prywatnych w Opocznie
- Szkoły średnie
- Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego
- Liceum Ogólnokształcące
- Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica
- Centrum Informatyki w Opocznie
- Szkoły wyższe
- Wydział zamiejscowy Akademii Humanistyczno Ekonomicznej w Łodzi
- Wydział zamiejscowy Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie
Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]
- zbór Opoczno (Sala królestwa)[31][32].
Współpraca międzynarodowa[edytuj | edytuj kod]
Miasta i gminy partnerskie[edytuj | edytuj kod]
Źródło: [33]
Urodzeni w Opocznie[edytuj | edytuj kod]
- Edmund Biernacki – profesor nadzwyczajny, lekarz, odkrywca podstawowej medycznej metody diagnostycznej: (odczynu Biernackiego),
- Marek Galiński – najbardziej utytułowany kolarz polski, dziewięciokrotny mistrz Polski, czterokrotny uczestnik Igrzysk Olimpijskich, trener kadry Polski i kadry Rosji
- Aharon Karmi – jeden z ostatnich żyjących powstańców getta warszawskiego
- Eliezer Geller – jeden z przywódców ruchu oporu w getcie warszawskim, ŻOB-u i powstania w getcie warszawskim
- Jakub Mortkowicz – księgarz i wydawca
- Włodzimierz Perzyński – pisarz
- Wanda Panfil-González – lekkoatletka, maratonka, mistrzyni świata
- Grzegorz Piechna – piłkarz, napastnik
- Patryk Sztyber – gitarzysta, wokalista
- Zbigniew Robakiewicz – bramkarz
- Robert Telus – poseł na sejm III RP
- Joanna Zagdańska – piosenkarka popowa i jazzowa
- Adam Kszczot – polski lekkoatleta specjalizujący się w biegu na 800 metrów
- Nowator – polski raper i wokalista
- Żabson - polski raper
- Kuban - polski raper
Obywatele honorowi[edytuj | edytuj kod]
- Stanisław Nałęcz Małachowski otrzymał tytuł Honorowego Obywatela Miasta Opoczno w kwietniu 1791 jako reprezentant spraw mieszczańskich i współtwórca Konstytucji 3 maja[34].
- Józef Piłsudski otrzymał obywatelstwo w uznaniu wielkiej roli i znaczenia w życiu i rozwoju Państwa Polskiego 27 marca 1935[35].
- Dr Władysław Dziadosz 4 marca 1936 tytuł Honorowego Obywatela Miasta Opoczno w podziękowaniu za poparcie działań samorządu miejskiego[36].
- Edward Śmigły-Rydz 18 lipca 1937 roku Rada Miejska miasta Opoczno „dając wyraz najgłębszego uznania dla zasług Marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, tak dla dzieła odzyskania Niepodległości Państwa Polskiego, jak i budowy w Narodzie Siły i Jedności (...) aktem uroczystym postanowiła Wielkiemu Synowi Ojczyzny i Wodzowi Narodu (...) nadać obywatelstwo honorowe miasta Opoczna”[37].
- Jan Paweł II 30 grudnia 1999 roku w Rada Miejska w Opocznie jednomyślnie nadała Honorowe Obywatelstwo Gminy-Miasta Opoczno „Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II, największemu Polakowi, Naszemu Przewodnikowi w „Trzecie Tysiąclecie” w uznaniu nieocenionych zasług dla Państwa i Narodu Polskiego, w podziękowaniu za wielki wkład w odzyskanie przez Rzeczpospolitą suwerenności”[38].
- Ryszard Kaczorowski 8 marca 2005 roku otrzymał obywatelstwo jako ostatni Prezydent II Rzeczypospolitej na uchodźstwie, w uznaniu zasług w krzewieniu polskości na emigracji[39].
- Kardynał Stanisław Dziwisz 11 października 2007 roku otrzymał tytułu Honorowego Obywatela Miasta „w podziękowaniu za wierną i ofiarną służbę Umiłowanemu Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II i Przewodnictwo Duchowe w prowadzeniu Jego ścieżkami Narodu Polskiego”[40].
Demografia[edytuj | edytuj kod]
- Piramida wieku mieszkańców Opoczna w 2014 roku[2].
Zobacz też[edytuj | edytuj kod]
- Międzynarodowy halowy mityng skoku wzwyż "Opoczno"
- Ceramika Opoczno
- Cerkiew św. Włodzimierza w Opocznie
- Synagoga w Opocznie
- Pomnik Tadeusza Kościuszki w Opocznie
- Feniks Opoczno
Przypisy[edytuj | edytuj kod]
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2015 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 22-07-2015, s. 171. ISSN 1505-5507. [dostęp 2016-02-08].
- ↑ a b c Opoczno polskawliczbach.pl, w oparciu o dane GUS.
- ↑ Feliks Kiryk, Urbanizacja Małopolski: województwo sandomierskie: XIII–XVI wiek, Kielce 1994, s. 19.
- ↑ Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku. ; Cz. 2, Komentarz, indeksy, Warszawa 1993, s. 82.
- ↑ Nowy Targ, Sucha Beskidzka i Proszowice wśród najbardziej rakotwórczych miast w Polsce. „Dziennik Polski”, 2015-01-05. Warszawa.
- ↑ Jerzy Kondracki, Andrzej Richling: Atlas Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, 1994.
- ↑ J. Łaski, Liber beneficiorum archidiecezji gnieźnieńskiej, wyd. J.Łukowski, Gniezno 1881, t.1, s.640
- ↑ Z. Guldon, J. Muszyńska, Powstanie i dzieje miasta w okresie przedrozbiorowym (do 1795 r.), w: Opoczno. Studia z Dziejów..., s. 31–83
- ↑ M. Pawlikowski, Sądownictwo grodzkie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012, tenże, Sądownictwo ziemskie w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, Strzałków 2012
- ↑ Patrick Gordon ranę w starciu pod Opocznem otrzymuje, wilanow-palac.pl [dostęp 2017-11-25] (ang.).
- ↑ Wojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Wydawnictwo Sport i Turystyk Warszawa 1983 ISBN 83-217-2329-2 s. 210
- ↑ a b c d e Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939–1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 348. ISBN 83-01-00065-1.
- ↑ Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939–1945", Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 529
- ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 22 listopada 2008].
- ↑ Internet Archive Wayback Machine
- ↑ a b pdf
- ↑ Jarosław Widawski "Miejskie mury obronne w Państwie Polskim do początku XV wieku" Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, wyd. MON 1973 s. 328–332
- ↑ Historia i legendy opoczyńskie: Jak to z opoczyńskimi „skarbami“ było
- ↑ Cementownia, fabryka materiałów ogniotrwałych w Opocznie
- ↑ O nas, www.agro-wikt.com.pl [dostęp 2018-11-22] (pol.).
- ↑ 33 z 50 miast UE z najgorszym powietrzem jest w Polsce.. wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2016-05-21].
- ↑ Czystość powietrza w Tomaszowie i Opocznie: Powietrze w regionie łódzkim truje jak papierosy. opoczno.naszemiasto.pl, 2016-01-05. [dostęp 2016-05-21].
- ↑ a b Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2014 r.. wios.lodz.pl, 2015-11-19. [dostęp 2016-05-21].
- ↑ Stacje pomiarowe – Opoczno-Pl. Kościuszki 15. wios.lodz.pl. [dostęp 2016-05-21].
- ↑ a b Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2017 r.. wios.lodz.pl, 2018. [dostęp 2019-03-10].
- ↑ Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2016 r.. wios.lodz.pl, 2017. [dostęp 2018-11-23].
- ↑ Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2015 r.. wios.lodz.pl, 2016. [dostęp 2016-11-22].
- ↑ Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2013 r.. wios.lodz.pl, 2014-11-20. [dostęp 2016-01-18].
- ↑ Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2012 r.. wios.lodz.pl, 2013. [dostęp 2016-01-18].
- ↑ Raport o stanie środowiska w województwie łódzkim w 2011 r.. wios.lodz.pl, 2012. [dostęp 2016-01-18].
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-20].
- ↑ Ogłoszenia. „Nasza Służba Królestwa”, s. 8, marzec 2015.
- ↑ opoczno.pl – Miasta partnerskie. 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ opoczno.pl – Honorowy obywatel – Stanisław Nałęcz-Małachowski. 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ Honorowy obywatel – Józef Piłsudski. opoczno.pl, 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ opoczno.pl – Honorowy obywatel – Władysław Dziadosz. 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ Honorowy obywatel – Edward Rydz-Śmigły. opoczno.pl, 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ opoczno.pl – Honorowy obywatel – Jan Paweł II. 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ opoczno.pl – Honorowy obywatel – Ryszard Kaczorowski. 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
- ↑ opoczno.pl – Honorowy obywatel – Stanisław Dziwisz. 2010-04-01. [dostęp 2014-12-11].
Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]
- Opoczno w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VII: Netrebka – Perepiat. Warszawa 1886.
- Opoczno w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska. Warszawa 1902.
- Urząd Miejski w Opocznie
- Powiat Opoczyński
- Opoczno.info – Niezależny Portal Miejski
- Kamera internetowa Miejskiego Domu Kultury
| ||||||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||
| ||||||||||||