Cmentarz Salwatorski
| Cmentarz Salwatorski | |
Widok z zachodu. Po lewej kaplica św. Józefa (stara), po prawej kaplica Wszystkich Świętych. |
|
| Państwo | |
| Miejscowość | Kraków |
| Adres | al. Waszyngtona |
| Typ cmentarza | parafialny |
| Stan cmentarza | czynny |
| Powierzchnia cmentarza | ok 5 ha |
| Data otwarcia | 1865 |
| Zarządca | Parafia Najświętszego Salwatora |
| Strona internetowa | |
Cmentarz Salwatorski – cmentarz położony w Krakowie na Zwierzyńcu, na zachód od Salwatora w dzielnicy VII, przy Alei Waszyngtona.
Cmentarz został poświęcony w 1865 r., początkowo miał charakter niewielkiego cmentarza parafialnego, służącego mieszkańcom przedmieścia Zwierzyniec, Półwsia i okolicznych wsi: Przegorzał, Chełmu, Bielan i Olszanicy.
W 1883 został ogrodzony, a w 1888 staraniem ksieni Norbertanek Eufemii Żarskiej wzniesiono na nim kaplicę cmentarną pw. św Józefa. Kaplicę w stylu neogotyckim wraz z katakumbami dla zakonnic zaprojektował Sebastian Jaworzyński. W 1889 poświecenia jej dokonał kardynał Albin Dunajewski. Cmentarz był dwukrotnie poszerzany w 1902 i 1999. Jest on cmentarzem parafialnym pod zarządem parafii Najświętszego Salwatora. Pochowani na nim zostali w zbiorowej mogile zamordowani przez Niemców mieszkańcy Woli Justowskiej, której pacyfikacji dokonano 28 lipca 1943. W 1979 z Paryża sprowadzono prochy najmłodszego syna Adama Mickiewicza Rafała Józefa zmarłego w 1938. Przy bramie głównej umieszczono w 2001 ufundowaną przez miasto Kraków tablicę pamiątkową ku czci Jerzego Harasymowicza z fragmentem wiersza poety:
- Tak gotowymi być trzeba
- Do każdej ludzkiej podróży
- Tak zdecydują w niebie
- Lub serce nie chce już służyć
Ze względu na swoje położenie u stóp Sikornika (wzgórza bł. Bronisławy), przy drodze z Salwatora na Kopiec Kościuszki, cmentarz jest miejscem chętnie odwiedzanym przez krakowian i turystów. Roztacza się z niego piękna panorama na miasto, a przy dobrej pogodzie również na pasmo Beskidów i wierzchołki tatrzańskich szczytów.
Na cmentarzu pochowanych jest wielu wybitnych Polaków, m.in.:
- Stanisław Batruch
- Karol Bunsch
- Wiesław Dymny
- Kornel Filipowicz
- Antoni Gołubiew
- Franciszek Górski
- Ludwik Górski
- Roman Stanisław Ingarden
- Antoni Kępiński
- Tomasz Kolbusz
- Feliks Koneczny
- Krzysztof Kozłowski
- Ryszard Krzyżanowski
- Bronisław Kwiatkowski
- Juliusz Kydryński
- Stanisław Lem
- Ferdynand Machay (młodszy)
- Ferdynand Machay (starszy)
- Włodzimierz Maciąg
- Albin Małysiak
- Janusz Meissner
- Juliusz Osterwa
- Stanisław Pigoń
- Zbysław Popławski
- Eugeniusz Romer
- Karol Hubert Rostworowski
- Jan Slaski
- Juliusz Slaski
- Izydor Stella-Sawicki
- Andrzej Szczeklik
- Jan Sztaudynger
- Andrzej Wajda
- Andrzej Wróblewski
- Kazimierz Wyka
Bibliografia[edytuj]
- Karolina Grodziska "Spacerownik – historyczne cmentarze Krakowa" wydawnictwo Gazety Wyborczej 27-28 X 2007