Definicja Otwartej Wiedzy
Wersja 2.0
Definicja Otwartej Wiedzy precyzuje znaczenie “otwartości” w odniesieniu do wiedzy. Jej celem jest promowanie wiedzy jako dobra wspólnego, z którego każdy może czerpać i uczestniczyć w jego rozwoju. Definicja służy też zapewnieniu interoperacyjności.
Podsumowanie: Wiedza jest otwarta, jeśli każdy ma do niej swobodny dostęp, może ją wykorzystywać, modyfikować i dzielić z innymi, podlegając wymogom co najwyżej oznaczania źródeł jej pochodzenia lub zachowania jej otwartości.
Określona powyżej istota Definicji Otwartej Wiedzy odpowiada definicji “otwartości” przyjętej przez [Open Source Definition] (https://opensource.org/docs/osd) oraz tego, co “wolne” wedle [Definition of Free Cultural Works] (http://freedomdefined.org). Pierwotnie, Open Definition została wywiedziona z Open Source Definition, która z kolei została wywiedziona z [Debian Free Software Guidelines] (http://www.debian.org/social_contract).
Używamy terminu utwór dla oznaczenia utrwalonej wiedzy podlegającej przetwarzaniu.
Używamy terminu licencja dla oznaczenia warunków prawnych, na których utwór jest oddany do użytku. W przypadku, gdy żadna licencja nie została określona, należy domniemywać, że zastosowanie mają standardowe zasady wynikające z obowiązującego prawa (np. zastrzeżenie pełni praw autorskich lub wygaśnięcie ustawowej ochrony).
1. Utwory Otwarte
Utwór otwarty spełnia następujące wymogi dotyczące sposobu jego dystrybucji:
1.1 Otwarta licencja
Utwór powinien być dostępny na otwartej licencji (zdefiniowanej w Artykule 2). Żadne dodatkowe warunki związane z utworem (warunki wykorzystania, prawa patentowe należące do licencjodawcy itd.) nie mogą kolidować z postanowieniami licencji.
1.2 Dostępność
Utwór powinien być dostępny w całości za rozsądną cenę nie wyższą niż koszt jednorazowej reprodukcji, preferowanym rozwiązaniem jest udostępnienie utworu do bezpłatnego pobrania w Internecie. Jakiekolwiek dodatkowe informacje konieczne dla spełnienia warunków licencji (takie jak imiona i nazwiska autorów, potrzebne dla spełnienia warunku oznaczenia autorstwa) powinny być widocznie związane z utworem.
1.3 Otwarty format
Utwór powinien być dostępny w wygodnej i umożliwiającej jego modyfikację formie, bez dodatkowych technologicznych przeszkód dla wykonywania praw wynikających z licencji. W szczególności, dane powinny być odczytywalne przez urządzenia cyfrowe, masowo dostępne i opublikowane w otwartym formacie (formacie z powszechnie dostępnym opisem warunków użycia, nie ustanawiających pieniężnych, ani żadnych innych ograniczeń jego wykorzystania), bądź przynajmniej podlegać przetwarzaniu za pomocą co najmniej jednego z dostępnych narzędzi wolnego / otwartego oprogramowania
2. Otwarte licencje
Licencja jest otwarta, jeśli jej postanowienia spełniają następujące warunki:
2.1 Konieczne zezwolenia
Licencja powinna nieodwołalnie zezwalać na następujące czynności:
2.1.1 Wykorzystanie
Licencja powinna zezwalać na swobodne wykorzystanie utworu.
2.1.2 Redystrybucja
Licencja powinna zezwalać na redystrybucję licencjonowanego utworu, włącznie ze sprzedażą utworu w samodzielnej postaci, bądź jako elementu zbioru utworów pochodzących z różnych źródeł.
2.1.3 Opracowania
Licencja powinna zezwalać na tworzenie opracowań licencjonowanego utworu (utworów zależnych) oraz ich dystrybucję na tych samych warunkach licencyjnych, co utwór pierwotny.
2.1.4 Oddzielenie części utworu
Licencja powinna zezwalać na swobodne wykorzystywanie, dystrybucję i modyfikację poszczególnych cześci utworu, oddzielnie od innych jego części lub od zbioru, w którym został po raz pierwszy rozpowszechniony.
2.1.5 Kompilacja
Licencja powinna zezwalać na rozpowszechnianie wraz z licencjonowanym utworem innych utworów, bez narzucania na nie ograniczeń.
2.1.6 Niedyskryminacja
Licencja nie może dyskryminować żadnej osoby, ani grupy osób.
2.1.7 Rozpowszechnianie
Prawa dołączone do utworu powinny odnosić się do każdego, kto będzie z niego korzystał, bez konieczności wyrażania zgody na jakiekolwiek dodatkowe warunki prawne.
2.1.8 Zastosowanie do każdego celu
Licencja powinna zezwalać na wykorzystanie, redystrybucję, modyfikację oraz kompilację utworu bez względu na cel tych czynności. Licencja nie ogranicza nikogo w wykorzystywaniu utworu na żadnym określonym obszarze działalności.
2.1.9 Bezpłatność
Licencja nie może przewidywać jakichkolwiek opłat, tantiem, honorariów, ani innych form wynagrodzenia.
2.2 Dozwolone postanowienia
Licencja nie powinna limitować, zaciemniać, ani w żaden inny sposób ograniczać zakresu zezwoleń wymaganych w Artykule 2.1, z wyjątkiem następujących dozwolonych postanowień:
2.2.1 Rozpoznanie autorstwa
Licencja może wymagać, w razie dystrybucji licencjonowanego utworu, oznaczenia współtwórców, posiadaczy praw, sponsorów lub twórców, pod warunkiem, że wymóg taki nie jest uciążliwy do spełnienia.
2.2.2 Integralność
Licencja może wymagać, aby opracowania licencjonowanego utworu zostały udostępniane pod innym tytułem lub numerem wersji, niż utwór pierwotny, bądź wymagać oznaczenia dokonanych w nim zmian.
2.2.3 Na tych samych warunkach
Licencja może wymagać, aby kopie lub opracowania licencjonowanego utworu zostały udostępnione na tej samej lub podobnej licencji, co utwór pierwotny.
2.2.4 Informacja o licencji
Licencja może wymagać zachowania oznaczeń dotyczących praw autorskich lub identyfikacji licencji.
2.2.5 Źródło
Licencja może wymagać, aby modyfikowane utwory zostały udostępnione w formie odpowiedniej dla dalszej modyfikacji.
2.2.6 Zakaz ograniczeń technicznych
Licencja może zabraniać dystrybuowania utworu w sposób nakładający techniczne ograniczenia wykonywania przyznanych praw.
2.2.7 Nieagresja
Licencja może wymagać, aby osoby sporządzające utwory zależne udzieliły dodatkowych zezwoleń (np. licencji patentowych), jeśli jest to konieczne dla wykonania praw przyznanych przez licencję. Licencja może także nakładać obowiązek nieagresji wobec licencjobiorcy, w odniesieniu do wykonywania jakichkolwiek przyznanych praw (np. w przypadku sporów patentowych).