John Wayne
| John Wayne | ||||
 |
||||
| Wayne in Rio Bravo (1959) | ||||
| Algemene informatie | ||||
| Geboortenaam | Marion Robert Morrison | |||
| Geboren | 26 mei 1907 | |||
| Overleden | 11 juni 1979 | |||
| Land |  Verenigde Staten |
|||
| Officiële website | ||||
| (en) IMDb-profiel | ||||
|
||||
John Wayne, geboren als Marion Robert Morrison (Winterset, 26 mei 1907 – Los Angeles, 11 juni 1979) was een Amerikaans acteur uit het begin van de geschiedenis van de film. Hij verscheen zowel in stomme films, als films met geluid.
Zijn tweede voornaam Robert werd tijdens zijn jeugd in Mitchell gewijzigd. Ook kreeg hij de bijnaam Duke — naar zijn hond.
In 1930 speelde hij de hoofdrol in The Big Trail. De film werd een fiasco, waarna Wayne negen jaar lang in 38 B-westerns speelde. In 1939 brak hij door met Stagecoach van regisseur Ford. Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was Wayne, door zijn leeftijd geklasseerd als derde klas-reserve, een van de weinige Hollywood-acteurs die niet het leger inging. Bij gebrek aan concurrentie kreeg hij alle kansen om aan zijn carrière op het witte doek te werken. Voor critici werd hij zo tot iemand die van anderen offers eiste die hij zelf nooit bracht. Tijdens en na de oorlog speelde hij vele veldslagen na in films.
Wayne verscheen in veel mannelijke "macho"-rollen in voornamelijk westerns en oorlogsfilms. Hij werkte regelmatig samen met regisseur John Ford Met regisseur Howard Hawks maakte hij de beroemde trilogie: Rio Bravo, El Dorado en Rio Lobo. Alhoewel hij veel films heeft gemaakt, won hij maar één Oscar voor beste mannelijke hoofdrol: voor zijn rol in True Grit (1969). Hij kreeg een nominatie in dezelfde categorie voor de film Sands of Iwo Jima, en als producent kreeg hij een nominatie voor The Alamo.
Wayne was politiek gezien rechts en steunde de Amerikaanse deelname aan de Vietnamoorlog. Volgens vele mede-acteurs was hij aangenaam en tolerant van karakter. Hij hield van zijn vak en zei tegen een interviewster enkele jaren voor zijn dood, dat hij in zijn films gewoon 'zichzelf speelde'. Deze twee woorden geven de kern weer van zijn meer dan 200 films die hij maakte. De rode lijn is steeds weer een goede vent met kleine gebreken, met af en toe een vrouw die voorbij komt en hem op het rechte pad houdt.
Zoals vele acteurs droeg hij in zijn films een pruik. Voor een documentaire tijdens zijn bezoek aan Vietnam ging hij gekleed in een gevechtspak en droeg hij geen pruik - mede vanwege de vochtige tropische hitte - maar deed er verder ook niet moeilijk over, ofschoon bijna iedereen zei niet te weten dat hij kaal was.[bron?]
Wayne speelde zijn laatste rol in 1976 in The Shootist. Tijdens de repetitie kreeg hij te horen dat hij maagkanker had. Hij verscheen voor het laatst in de openbaarheid bij de Oscar-uitreikingen in 1979, toen hij wist dat hij nog kort te leven had. Wayne was broodmager en breekbaar, en droeg een witte pruik, maar had mede op verzoek van zijn kinderen[bron?], laten zien dat hij tot het eind bleef vechten om langer te leven. Wayne overleed in het Ronald Reagan UCLA Medical Center op 72-jarige leeftijd aan maagkanker. Hij is begraven met een eenvoudige steen in het Pacific View Memorial Park in Corona del Mar in Californië.
Er is een vliegveld naar hem vernoemd: John Wayne Airport in Orange County in Californië.
Filmografie (selectie)[bewerken]
- 1926 - Brown of Harvard in een kleine bijrol. Dit is de eerste film waarin Wayne te zien was.
- 1931 - Girls Demand Excitement als Peter Brooks
- 1932 - Ride Him, Cowboy als John Drury
- 1933 - Baby Face als Jimmy McCoy Jr.
- 1934 - 'Neath The Arizona Skies als Chris Morrell
- 1934 - Blue Steel als John Carruthers
- 1935 - Texas Terror als John Higgins
- 1936 - The Lonely Trail als Kapitein John Ashley
- 1939 - Stagecoach als The Ringo Kid
- 1939 - Allegheny Uprising als James Smith
- 1940 - The Long Voyage Home als Ole Olsen
- 1940 - Dark Command als Bob Seton
- 1942 - Reap the Wild Wind als Kapitein Jack Stuart
- 1942 - Reunion in France als Pat Talbot
- 1945 - They Were Expendable als Luitenant Ryan
- 1945 - Back to Bataan als Joseph Madden
- 1946 - Without Reservations als Kapitein Rusty Thomas
- 1947 - Angel and the Badman als Quirt Evans
- 1948 - Wake of the Red Witch als Capt. Ralls
- 1948 - 3 Godfathers als Robert Hightower
- 1948 - Fort Apache als Kapitein Kirby York
- 1948 - Red River als Thomas Dunson
- 1949 - She Wore a Yellow Ribbon als Kapitein Nathan Brittles
- 1949 - Sands of Iwo Jima als Peter Conway
- 1950 - Rio Grande als Lt. Col. Kirby Yorke
- 1951 - Operation Pacific als Lt. Comdr. Duke. E. Gifford
- 1952 - The Quiet Man als Sean Thornton
- 1953 - Trouble Along the Way als Steve Aloysius Williams
- 1953 - Hondo als Hondo Lane
- 1956 - The Conqueror als Termujin/Dzjengis Khan
- 1956 - The Searchers als Ethan Edwards
- 1957 - Legend of the Lost als Joe January
- 1957 - The Wings of Eagles als Frank W. Wead
- 1958 - The Barbarian and the Geisha als Townsend Harris
- 1959 - The Horse Soldiers als Kolonel John Marlowe
- 1959 - Rio Bravo als Sheriff John T. Chance
- 1960 - The Alamo als Davy Crockett
- 1961 - The Comancheros als Jake Cutter
- 1962 - Hatari! als Sean Mercer
- 1962 - The Man Who Shot Liberty Valance als Tom Doniphon
- 1962 - How the West Was Won als Generaal William Sherman
- 1962 - The Longest Day als Benjamin Vandervoort
- 1963 - Donovan's Reef als Michael Patrick Donovan
- 1963 - McLintock! als George Washington McLintock
- 1965 - In Harm's Way als Kapitein Rockwell Torrey
- 1965 - The Sons of Katie Elder als John Elder
- 1966 - El Dorado als Cole Thornton
- 1968 - The Green Berets als Col. Mike Kirby
- 1969 - True Grit als Rooster Cogburn
- 1969 - The Undefeated als Col. John Henry Thomas
- 1970 - Rio Lobo als Kolonel Cord McNally
- 1972 - The Cowboys als Wil Andersen
- 1973 - The Train Robbers als Lane
- 1975 - Brannigan als Lieutenant Jim Brannigan
- 1976 - The Shootist als John Bernard "J.B." Books - zijn laatste rol
Biografie[bewerken]
- Scott Eyman, John Wayne: the life and legend, Uitgever Simon & Schuster, 2014, ISBN 978-1439199589
Externe links[bewerken]
- (en)
John Wayne in de Internet Movie Database
| Voorganger: Cliff Robertson voor Charly |
Academy Award voor Beste Acteur 1969 voor True Grit |
Opvolger: George C. Scott voor Patton |
 |
Zie de categorie John Wayne van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp. |
