Schach
| Der Artikl is im Dialekt Hianzisch gschrim worn. |
Schach is a Gschbüi fia zwoa Lait wous ma sait a boa houndat Joa mit noch de jezign rejgnln schbüün duat. Iwlichawais schbüüt ma Schach auf aan Schbüübrejll mit ocht moi ocht fööda, des wos schwoazz und waiß kariat is.
Es ejnlichste Gschbüü wous ma hait z doog no schbüüt is es thailejndische Schach oda Makruk. In Kina, Vietnam, Korea und Japan wean schach-ejnliche Gschbüü gschbüüt, wou mar aa an keeini matt sejzn muaß. Wäu ma de owa in Eiropa nua schwaa z kaffn griagt und wäu ma si do kinesische Zoachn meaggn miassad, wean de bai uns ned so oft gschbüüt.
Inhoitsvazeichnis
Schachfiguan[VE | Weakln]
Grundstöllung[VE | Weakln]
Beim Schach gibz segs faschiidane Figurln: Dam, Keeni, Laifa, Schbringa (oda Ressl), Tuam und Baua.
Zig[VE | Weakln]
Roschaad[VE | Weakln]
Da Doubblzug odaraa Zug, wo ma min Keeni und aan Tuam zgleich foan duat. Es gibt a kuaze und a launge Roschaad. Es geht owa ned allewäu, sundan nua,
- waun da Keeni und da Tuam no koan Zug gmocht haum
- waunn zwischn de Zwaa nix aundas stehd
- waunn da Keeni iwa koana Föida foad, woraa gschlogn wuarad
- und waun da Keeni vua und noch da Roschaad ned im „Schach“ steht
- da Tuam is „echt“, des hoaßt, er is koa umgwaundlta Baua
Eagebnis[VE | Weakln]
Matt[VE | Weakln]
Is es eignlich Züü fo an Schachgschbüü. Matt is ma, wau ma mit sain Keeni weggafoan miassat, wäu a sunstn gschlougn wuarad, owa ned kau, wäul a iwaroi aundas genauso in da Tindn sitzt.
Aufgob[VE | Weakln]
Is Gschbüü kaun obaraa aus sei, waun aana fo de zwa Schbüüla aufgibt, indem a sein Keeni floch hilegt.
Patt oda Remii[VE | Weakln]
Da Keeni is zwoa ned bedroht, ma kau owa koan Zug ned mochn, ohne doss da Keenig gschlogn wurad. Oda es san kaane Figurln mea do, mid denan ma a „Matt“ zsaumbrachtad (mid Läufa oda Ressl alloa gehd des ned).

