Ode to the Dove, III

אָדע צו דער טויב
(פּאָעמע אין צען טיילן)
אברהם סוצקעווער
1954

III

בלעטל פּאַפּיר, ביסט אַ דענקמאָל, אַ נעסט בויט די טויב אין דײַן חומר,

בלעטל, אין דיר, ניט אין מאַרמאָר, איז אייביק דאָס פּנים פֿון טרוימער,

דאָ, צווישן אָפּקלאַנגען רויע, פֿאַרזונקענע, ליימענע פֿאָרמען,

זאַמל איך זילבערנע זילבן, צו קענען מײַן טײַבעלע קאָרמען.

זונפֿאַרגאַנג זינגט אין אַ לעמפּל. און אונטערן מאַגישן לעמפּל

בוי איך פֿון ביינערנע קלאַנגען, באַגאָסן מיט בלוט מײַנס - אַ טעמפּל.

ע ר האָט דאָס וואָרט ניט דערזונגען, אַזוי איז דאָס וואָרט ניט-דערשליפֿן!

גליט דער וווּלקאַן פֿון פּאָעזיע פֿאַרזיגלט אין בראָנזענע טיפֿן.

דאָ, מיט דער פּען, דיריזשיר איך אַן אייגענע, שטילע קאַפּעליע:

קומען אין רעגן נשמות און טריפֿן אַרײַן דורך דער סטעליע.

קאַרשן, פֿאַרמויערט אין ביימער, באַפֿעל איך צו בײַטן די ערטער,

קומען אויף פּורפּורנע פֿיסלעך צו לעבן ווי קאַרשן אין ווערטער.

ווײַזט זיך אין טעמפּל אַ וואָרעם, אַזאַ צויבערײַ איז אים פֿרעמדלעך.
אמתע קאַרשן אין ווערטער צעראַצן זײַן גומען ווי זעמדלעך.
וואָרקעט די טויב ווי אַ שוועסטער: באַפֿעל, זאָלן קומען די קאַרשן,
ד ו ביסט דער מאָס און דער מעסטער, פֿאַרשוווּנדענע זעונגען ירשן!

Ode to the Dove
(poem in ten parts)
Avrom Sutzkever
1954

III

Dove builds a nest in your substance, paper: you are a memorial.
Paper, in you, not in marble, the face of the dreamer's immortal, 

Here, among the raw echoes, among the sunken clay forms

I collect silvery syllables to bring to my dear dove and feed her.

Sunset is in a lamp singing. Under that magical lamp 

I’m building with bonesounds, watered with my blood - a temple.

He hasn't yet sung the last word! So the last word’s not sharpened yet.

Under seal, the volcano of poetry glows in bronze depths.

Here with this pen I'm conducting my own quiet band:
They’re dripping down in through the ceiling: souls in the rain.
Change places! I order the cherries walled up in the trees.
Purple legs rise up to live in the words like the cherries.

In the temple a worm now. To him such enchantment is foreign.
Genuine cherries in words are scratching his palate like sandgrains.
Sisterly coos the dove: Make cherries come, give the order!
You are the measure and measurer, of all vanished visions the heir!

Ode to the Dove, II

אָדע צו דער טויב
(פּאָעמע אין צען טיילן)
אברהם סוצקעווער
1954

II

קלאַנגען אין ליפּן געפֿאַנגען, ווי פּערל אין ימיקע שלעסער,
שטומען שוין טויזנטער יאָרן, און איבער דער שטומקייט - אַ מעסער.
- טײַבעלע, קינד פֿון דער קינדהייט, גיב לשון די ליפּן, גיב לשון,
ווער דאָס געוויין פֿון די קלאַנגען, אַניט איז אַ חלום פֿאַרלאָשן...

פּלוצעם - אַ קוש מײַנע ליפּן. ווער בין איך, ווו בין איך? די שלעסער
שליסן אַליין זיך פֿונאַנדער. די שטומקייט - צעשניטן פֿון מעסער.
פּערל און פּערל און פּערל, מיט ימיקע רוישן געהיימע,
רעגענען שוין פֿון די ליפּן, ס'באַפֿאַלט מיך אַ פּערלנע אימה.

...גרילן, ווי שוסטערלעך, קלאַפּן די גראָזן אַרײַן אין מײַן שטערן,
ס'קומט אויפֿן בוידעם אַ לאָנקע און לאָזט אויף מײַן באַק אירע טרערן.
ס'קרייען געקוילעטע הענער לכּבֿוד אַ רגע פֿון טרויער.
שנייען צעגאַנגען גיסן געצונדענעם ספּירט אין מײַן אויער.

ווער האָט פֿאַרשיכּורט די פֿינגער, זיי זאָלן באַשאַפֿן אַ שורה:
"אַלע וואָס ענדיקן לעבן פֿאַרזייען אין מיר זייער גבֿורה!"
- טײַבעלע, האָסט מיר געשאָנקען אַ בלעטל פּאַפּיר ווי אַ שפּיגל,
האָסט מײַנע ווערטער וואָס בלאָנקען מיר איבערגעשפּרייט מיט די פֿליגל!

Ode to the Dove
(poem in ten parts)
Avrom Sutzkever
1954

II

Trapped on the lips are sounds, like pearls of forts oceanate
are mute for thousands of years, and over the muteness - a blade.
"Dove darling, childhood's child, let the lips speak, give them speech
Become now the cry of the sounds, or else the dream is extinct..."

A sudden kiss on my lips. Who and where am I? Finally
The locks all unlock themselves. Muteness is cut by a knife.
Pearls, pearls, and pearls, with secret rushes of sea
Raining from my lips now. A pearly terror attacks me.

Crickets -- shoemakers -- hammer their grass in my forehead.
Tears on my cheeks from the meadow coming into my attic.
Slaughtered, the hens are now calling out, honoring mourning.
Melted snows pour their spirit into my ear, ignited.

Who intoxicated the fingers and made them write the line
"The heroics of those done with living are all in me sown!"
My dove, you gave me a sheet of paper - a mirror.
The dazzling words of mine your wings spread over me.

II, 2

A sudden kiss on my lips. Who and where am I? Finally
The locks all unlock themselves. Muteness is cut by a knife.
Pearls, pearls, and pearls, with secret rushes of sea
Raining from my lips now. A pearly terror attacks me.

קלאַנגען אין ליפּן געפֿאַנגען

How important is it to rhyme the English equivalents? Or I suppose I need to get beyond word-for-word equivalence and try to mount a phraseological response.

Ode to the Dove: Harshav's full English translation on-line

This doesn't mean that I'm going to abandon my effort. But I think you should look at it and enjoy.

I've altered my own translation of part I just a bit where I think Harshav's is better, but I'm not going to look at his take on the other cantos until I've gotten to them myself. Whenever that may be.

Ode to the Dove (I)

אָדע צו דער טויב
(פּאָעמע אין צען טיילן)
אברהם סוצקעווער
1954

I

זעלטן, אַ מאָל אין דער קינדהייט, באַווײַזט זיך קאָליריק און בלענדיק
אונטער די שטערן אַ מלאך, זײַן ניגון וועט נאָכשפּילן שטענדיק.
האָט זיך באַוויזן -- אַנטרונען אויף יענער זײַט וועלטישן גדר,
איבערן היימישן קוימען אַ סימן געלאָזן -- אַ פֿעדער.

גאָר ניט קיין פּשוטער מלאך, ווי קומט אים אַ ייִנגל אין זינען?
ווונדער! אַ טויב איז די פֿעדער אין שנייען-מאַגנעט פֿון באַגינען.
פֿלאַטערט די טויב ערשט-געבוירן, צו לערנען זיך -- ניט קיין סעקונדע,
ביזקל זי פֿאַלט בײַ זײַן גאַניק אין זילבערנע שוועבונגען רונדע.

פֿינגערשע נעסטן פֿון ייִנגל דערוואַרעמען זי און זיי קושן.
וואָרקען מיט זוניקן אָטעם אויף ס'נײַ אירע שניייִקן פּליושן.
לערנט דער ייִנגל זי פֿליִעו, אַ פּיק טאָן ווי אַרבעס דעם נעפּל.
-- האָסט מיך געראַטעוועט, ליבער, -- דערלאַנגט זי אַ קנייטש מיטן קעפּל --

וואָסער מתנה פֿאַרלאַנגסטו, נאָר שלאָג זיך ניט לאַנג מיט דער דעה,
אפֿשר דעם סוד פֿון מײַן ווײַסקייט, אַן אייביקן שניי, אַ קמיע?
ענטפֿערט דער ייִנגל בגילופֿין: מײַן ליבינקע, בין איך דיר טײַער,
קום, אַז אַ מאָל כ'וועל דיך רופֿן אין רעגן אין שניי און אין פֿײַער.

Ode to the Dove
(poem in ten parts)
Avrom Sutzkever
1954

I

Rarely, but once in a childhood, an angel appears with its colors
Dazzling, always with melody following, under the stars.
Came from the other side, reappeared over world’s barrier,
Disappeared over the chimney, a sign left the family: a feather.

No simple angel. So how did she come to alight on a boy?
A wonder! A dove is the feather. A dawn now with magnets of snow.
Newborn dove fluttering -- just learning – not even a second,
Fell she then, fluttering, right on his porch, silver, round.

Finger-nests of the boy warming her up now. They kiss her.
Cooing again with her sunshine breaths: her snowy plush. Her
Boy teaches her flying, picking at mist like at peas.
Dear one – she crooked her head to the boy – now that you’ve saved me,

What sort of gift would you like now, and don’t hesitate.
Secret of whiteness (mine), snow everlasting, an amulet?
“Darling,” he answers her drunk with joy, “I'm your desire?
Come to me if I call. Come in the snow, rain, and fire.”

English: Zackary Sholem Berger