2011
De Wikipedio
| Yarcenti: | 20ma yarcento · 21ma yarcento · 22ma yarcento |
| Yardeki: | 1990a yari 2000a yari 2010a yari 2020a yari 2030a yari |
| Yari: | 2009 2010 2011 2012 2013 |
Indexo
Eventi[redaktar | redaktar fonto]
Januaro[redaktar | redaktar fonto]
- 1ma di januaro - Estonia adoptas l'Euro kom monetaro.
- 1ma di januaro - Dilma Rousseff asumas kom unesma prezidantino di Brazilia.
- januaro - Australia: La sezono di inundadi duras en Nova Suda Wals e Queensland. Til la 5ma di januaro la du stati ja sufrabis perdaji di miliardi de dolari. Plu kam 40 urbi e plua kam 200 mil personi afektabis severe, 4 mil personi perdabis lia domi, e l'exportacajo di Australiana karbono e la produktado di kotono afektabis forte[1][2][3].
- Januaro - Brazilia: Intensa pluvi duras en la Sud-estala regiono. La stati Sao Paulo e Rio de Janeiro esas severe afektata. En Sao Paulo, l'urbi di Sao Paulo, Franco da Rocha, Mauá, Osasco e Guarulhos subisas inundadi en stradi en basa distrikti. En Mauá, til 12ma di januaro 5 personi ja mortabis pro terkruladi[4]. En la montoza regiono dil stato Rio de Janeiro til 15ma di februaro plua kam 900 korpi ja trovesis da salveso-esquadi[5]. En Santa Catarina 52 urbi anke sufras l'efekti dil inundadi, kun 5 morti, plu kam 1700 personi perdis lia domi e plu kam 15.000 personi jacas sen shirmilo til 24ma di januaro[6]. Altra urbi mar-fora en Sao Paulo ed 80 urbi en Minas Gerais anke sufras kun inundadi, krulo di domi e terkruladi.
| Precipua artiklo: Inundadi e terglitadi en Rio de Janeiro ye januaro 2011 |
- januaro - Azia: En Sri Lanka inundadi afektas plua kam 1 milion personi[7] e produktas, til 12ma di januaro, 18 morti[8]. La precipua regiono afektata esas Batticaloa. En Filipini til 13ma di januaro plu kam 1,3 milioni di personi ja esis afektita, e 42 personi mortis[9].
- januaro - Afrika: Inundadi eventas en Sudafrika, Mozambik, Zimbabwe, Namibia, Botswana, Zambia e Malawi. Plu kam 100 personi mortabis til la 24ma di januaro[10]. Zimbabwe enrejistras la maxim intensa pluvi en 30 yari. La pluvi komencis en decembro 2010.
- 4ma di januaro - En Tunizia komercisto Mohamed Bouazizi mortas pos brular su un monato antee, kom protesto kontre Tuniziana guvernerio. To esas la komenco di Tuniziana revoluciono, ed anke di altra revolti qui divenos konocata kom Araba Printempo.
- 7ma di januaro - Chili agnoskas Palestinana stato.
- 8ma di januaro - Usana deputatino Gabrielle Giffords recevas pafo en lua kapo kande vizitis elekteri en Tucson, Arizona. On anke pafas kontre plusa 19 personi, e 6 de li mortigesas.[11]
- 9ma til la 15ma di januaro - Habitanti de Sud-Sudan decidas per referovoto favorebla a lua nedependo de Sudan.
- 10ma di januaro - Intensa pluvi efektigas severa inundadi en Queensland, Australia, e produktas 9 morti.
- 14ma di januaro - En Tunizia prezidanto Zine El Abidine Ben Ali abandonas povo kom rezulto di populala presado[12] ed abandonas lando vers Saudi-Arabia[13]. Fouad Mebazaa, prezidanto dil parlamento, asumas provizore kom chefo di stato en 15ma di januaro[14].
- 14ma di januaro - Samir Rifai, chefministro di Jordania, renuncas kom rezulto di intensa populala protesti.
- 24ma di januaro - Rusia: Atako per bombo da suocidinta teroristo en l'aeroportuo di Moskva produktas 35 mortinti e 43 vunditi.
- 25ma di januaro - Komencas la Egiptiana revoluciono qua provokos la demisiono di prezidanto Hosni Mubarak.
- 27ma di januaro - Araba printempo - Plu kam 16,000 personi protestas en Sanaa, Yemen.
- 28ma di januaro - Pos intensa populala protesti en la stradi di Kairo, Alexandria e Suez qua produktis cirkum 50 morti, Egiptiana prezidanto Hosni Mubarak anuncas chanji en lia guvernerio. Tamen, il ne anuncas lia abdiko, demandita dal opozantaro.
- 29ma di januaro - Volkano Shinmoedake lansas cindri en atmosfero, qua kovras l'urbo Takaharu, en Japonia.
Februaro[redaktar | redaktar fonto]
- 11ma di februaro - Pos intensa populala protesti, Hosni Mubarak renuncas a l'ofico di prezidanto di Egiptia.
- 14ma di februaro - Komencas protesti en Bahrain pri politikala libereso e respekto di homala yuri[15]. Malgre ke la protesti komencas pacifike, ye la 17ma di februaro la polico mortigas 3 demonstreri. La protesti kreskos dum la sequanta dii.
- 15ma di februaro - Komencas protesti en Libia kontre la diktatoreso di Muammar al-Qaddafi, en povo depos 1969. Ca dio, 500 til 600 personi protestas en Benghazi. La sequanta dii eventos protesti en altra urbi.
- 17ma di februaro - En Bahrain la polico mortigas 3 personi qui demonstris por politikala libereso e respekto a homala yuri.
- 22ma di februaro - Ter-tremo kun forteso 6.3 che la skalo di Richter frapas Christchurch, Nova-Zelando e produktas 181 morti.
- 26 til 28ma di februaro - Kontinuas la protesti en Oman por demokratio e plua laboraji. La 28ma di februaro protesteri spolias ed incendias supermerkato en Sohar.
Marto[redaktar | redaktar fonto]
- 4ma di marto - En Libia, rebeli kaptas l'urbo Ra's Lanuf.
- 7ma di marto - Libian aer-armeo atakas rebela pozicioni en Ra's Lanuf, urbo kaptita da rebeli ye la 4ma di marto.
- 11ma di marto - Ter-tremo kun forteso 9.1 che la skalo di Richter frapas Japonia, specale la provinci Iwate, Miyagi e Fukushima, ed efektigas granda ondego. Til la 16ma di marto l'oficala nombro di morti atingis 3,771 ma la nombro di personi desaparigita duras esar proxim 12.000 plusa[16]. Dum la sequanta dii, eventas altra ter-tremi qui difikultos la salvo di viktimi. On timis ke 4 nukleara reaktori en Fukushima likus radioaktiva materii qui kontaminus vicina regioni.
- 15ma di marto - Araba Printempo: Komencas rebeleso en Siria kontre rejimo di Bashar al-Assad.
- 15ma di marto - Araba Printempo: rejulo Hamad bin Isa Al Khalifa deklaras tri monati di krizo-stando en Bahrain e sendas trupi por kontrolar civil agiteso.[17]
Aprilo[redaktar | redaktar fonto]
- 7ma di aprilo - Ter-tremo kun forteso 7.1 che la skalo di Richter frapas Japonia. La sama dio, altra ter-tremo kun forteso 6.5 che la skalo di Richter frapas Mexikia.
- 11ma di aprilo - Laurent Gbagbo, ex-prezidanto di Ivora Rivo arestesas en lua domo en Abidjan da suporteri di elektita prezidanto Alassane Ouattara. Krizo en Ivora Rivo finas.
- 29ma di aprilo - Princo William, Duko de Cambridge mariajas Catherine Middleton en l'abadeyo di Westminster, London.
Mayo[redaktar | redaktar fonto]
- 1ma di mayo - Papo Ioannes Paulus la 2ma beatifikesas en Vatikano.
- 2ma di mayo - Usana soldati de elito-trupi Seals pafas e mortigas Osama bin Laden en Pakistan.
- 5ma di mayo - En Brazilia, supra federala tribunalo agnoskas mariajo inter personi di sama sexuo.
- 15ma di mayo - Paraguay kompletigas du yarcenti di nedependo.
Junio[redaktar | redaktar fonto]
- 4ma di junio - Volkano Puyehue eruptas, e provokas kaozo en aeroportui di Sud-Amerika, Australia e Nova-Zelando.
- 12ma di junio - Araba Printempo: mili di Siriani fugas vers Turkia, pos Siriana trupi siejar l'urbo Jisr al-Shughur, an la frontiero inter la du landi.
Julio[redaktar | redaktar fonto]
- 1ma di julio - Plebicito en Maroko pri la diminuturo di povo dil rejo ed augmento di povo dil chefministro, e pri religiala libereso por la populo recevas yes de la majoritato di la votinti.[18]
- 9ma di julio - Pos plebicito en januaro dil sama yaro, Sud-Sudan divenas oficale nedepentanta de Sudan.
- 19ma di julio - Prezidanto Alpha Condé de Guinea transvivas atako kontre lua vivo exekutita da rebeli, qui atakis lua domo kun forta armi.[19]
- 22ma di julio - Teroristo mortigas adminime 91 personi en Oslo, Norvegia.
Agosto[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di agosto - NASA anuncas ke posible existas liquida aquo sur Marso dum varma sezoni.
- 20 til 28ma di agosto - Batalio en Libia por okupar Tripoli, dum la rebeleso kontre la guvernerio di Muammar al-Qaddafi, qua revokesas la 23ma di agosto. La rebeli fine prendas la kontrolo di la chef-urbo di la lando[20].
- 24ma di agosto - Ter-tremo en Peru kun forteso 7 che la skalo di Richter produktas 1 mortinto e 20 vunditi.
Septembro[redaktar | redaktar fonto]
- 5ma di septembro - India e Bangladesh signatas pakto pri lia frontieri, e 40-yara disputi finas[21].
Oktobro[redaktar | redaktar fonto]
- 14 til 30ma di oktobro - eventas la 16ma Tot-Amerikala Ludi en Guadalajara, Mexikia.
- 14ma di oktobro - En Roma, Papo Franciskus demandas pardono de la fideli en la nomo dil Eklezio Katolika pro recenta sexuala skandali qui implikis katolika religiani.[22]
- 20ma di oktobro - Rebeli kaptas e mortigas Muammar al-Qaddafi proxim lia naskourbo, Sirte.
- 23ma di oktobro - Ter-tremo kun forteso 7.2 che la skalo di Richter frapas la provinco di Van, en Turkia, e produktas 582 morti e 4,152 vunditi.[23]
- 31ma di oktobro - UNESCO agregas Palestina kom membro, kun 107 yes-voti e 14 no-voti.
- 31ma di oktobro - Segun Unionita Nacioni en ca dio la habitantaro di Tero atingis 7 miliardi.
- 31ma di oktobro - Populala Republiko di Chinia lansas spaconavo Shenzhou 8, qua juntesas a spaconavo Tiangong 1 ye la 3ma di novembro dil sama yaro[24].
Novembro[redaktar | redaktar fonto]
- 1ma di novembro - Pos interkonsento kun Europana Uniono pri la debo-krizo di Grekia, chefministro Georgios Andreas Papandreou kunvokas plebicito pri aceptebleso o ne di l'ekonomiala aranji demandita da EU.
- 3ma di novembro - Spaconavi Chiniana Shenzhou 8 e Tiangong 1 interjuntesas en spaco.[25]
- 26ma di novembro - Usa lansas robota spaconavo Curiosity por explorar Marso.
Decembro[redaktar | redaktar fonto]
- 15ma di decembro - Usa formale deklaras ke Milito en Irak finis.
- 15ma di decembro - Silvio Berlusconi demisionas su de l'ofico di chefministro di Italia.
- 16ma di decembro - Tropikala tempesto Washi produktas 1,268 morti en Filipini.
- 17ma di decembro - Kim Jong-il, chefo di Nord-Korea, mortas. Lia filiulo Kim Jong-un formale asumas povo ed konfirmesas kom supra chefo di lando la 29ma di decembro sam yaro.
- 30ma di decembro - Samoa e Tokelau abolisas ta dio, por saltar de horala zono UTC-11 til UTC+13.
Naski[redaktar | redaktar fonto]
Morti[redaktar | redaktar fonto]
- 26ma di januaro - Tore Sjöstrand, Suedian Olimpial atleto (n. 1921)
- 6ma di februaro - Josefa Iloilovatu Uluivuda, prezidanto di Fidji (n. 1920)
- 11ma di februaro - Bo Carpelan, Finlandana skriptisto (n. 1926)
- 16ma di februaro - Justinas Marcinkevičius, Lituaniana poeto e skriptisto por teatro (n. 1930)
- 27ma di februaro - Necmettin Erbakan, chefministro di Turkia (n. 1926)
- 27ma di februaro - Moacyr Scliar, Braziliana skriptisto (n. 1937)
- 2ma di marto - Allan Louisy, chefministro di Santa Lucia (n. 1916)
- 2ma di marto - Thor Vilhjálmsson, Islandana skriptisto (n. 1925)
- 4ma di marto - Simon van der Meer, Nederlandana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1925)
- 4ma di marto - Krishna Prasad Bhattarai, Indiana politikisto, chefministro di Nepal (n. 1924)
- 23ma di marto - Elizabeth Taylor, Britanian aktorino (n. 1932)
- 5ma di aprilo - Ange-Félix Patassé, prezidanto di Centrafrika (n. 1937)
- 5ma di aprilo - Baruch Samuel Blumberg, Usana mediko, Nobel-laureato (n. 1925)
- 14ma di aprilo - William Lipscomb, Usana kemiisto, Nobel-laureato (n. 1919)
- 30ma di aprilo - Ernesto Sabato, Arjentiniana skriptisto (n. 1911)
- 2ma di mayo - Osama bin Laden, Araba teroristo (n. 1957)
- 7ma di mayo - Willard Boyle, Kanadana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1924)
- 9ma di mayo - Lidia Gueiler Tejada, prezidantino di Bolivia (n. 1921)
- 15ma di mayo - Samuel Wanjiru, Kenian atleto (n. 1986)
- 19ma di mayo - Garret FitzGerald, chefministro (Taoiseach) di Republiko di Irlando (n. 1926)
- 27ma di mayo - Jeff Conaway, Usan aktoro (n. 1950)
- 29ma di mayo - Ferenc Mádl, prezidanto di Hungaria (n. 1931)
- 30ma di mayo - Rosalyn Sussman Yalow, Usana mediko e biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1921)
- 18ma di junio - Frederick Chiluba, prezidanto di Zambia (n. 1943)
- 23ma di junio - Peter Falk, Usan aktoro (n. 1927)
- 2ma di julio - Itamar Franco, prezidanto di Brazilia (n. 1930)
- 17ma di julio - Juan María Bordaberry, prezidanto di Uruguay (n. 1928)
- 23ma di julio - Amy Winehouse, Britaniana kantistino (n. 1983)
- 23ma di julio - Nguyen Cao Ky, prezidanto di Vietnam (n. 1930)
- 30ma di julio - Mario Echandi Jiménez, prezidanto di Kosta Rika (n. 1915)
- 2ma di agosto - Baruj Benacerraf, Venezuelan-Usana biologiisto, Nobel-laureato (n. 1920)
- 7ma di agosto - Harri Holkeri, chefministro di Finlando (n. 1937)
- 14ma di agosto - Paul Alfred Reeves, generala-guberniestro di Nova-Zelando (n. 1932)
- 16ma di agosto - Andrej Bajuk, chefministro di Slovenia (n. 1943)
- 14ma di septembro - Rudolf Mössbauer, Germana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1929)
- 19ma di septembro - George Cadle Price, chefministro di Belize (n. 1919)
- 20ma di septembro - Burhanuddin Rabbani, prezidanto di Afganistan (n. 1940)
- 22ma di septembro - Aristides Pereira, prezidanto di Kabo Verda (n. 1923)
- 25ma di septembro - Wangari Maathai, Keniana politikal aktivisto, Nobel-laureato (n. 1940)
- 30ma di septembro - Ralph Marvin Steinman, Kanadan imunologiisto, Nobel-laureato (n. 1943)
- 5ma di oktobro - Steve Jobs, fondinto di Apple Inc. (n. 1955)
- 7ma di oktobro - Ramiz Alia, prezidanto di Albania (n. 1925)
- 20ma di oktobro - Muammar al-Qaddafi, chefo di Libia (n. 1942)
- 23ma di oktobro - Herbert A. Hauptman, Usana matematikisto, Nobel-laureato pri kemio (n. 1917)
- 23ma di oktobro - Bronislovas Lubys, chefministro di Lituania (n. 1938)
- 4ma di novembro - Norman Foster Ramsey, Usana fizikisto, Nobel-laureato (n. 1916)
- 7ma di novembro - Joe Frasier, Usana boxisto (n. 1944)
- 9ma di novembro - Har Gobind Khorana, Indian-Usana biokemiisto, Nobel-laureato (n. 1922)
- 26ma di novembro - Odumegwu Ojukwu, chefo di Biafra (n. 1933)
- 28ma di novembro - Ante Marković, chefministro di Yugoslavia (n. 1924)
- 1ma di decembro - Christa Wolf, Germana novelisto e kritikisto di literaturo (n. 1929)
- 17ma di decembro - Cesária Évora, Kaboverdana kantistino (n. 1941)
- 17ma di decembro - Kim Jong-il, diktatoro di Nord-Korea (n. 1941)
- 18ma di decembro - Václav Havel, skriptisto por teatro e prezidanto di Chekoslovakia (m. 1936)
Nobel-premiiziti[redaktar | redaktar fonto]
- Fiziko: Saul Perlmutter, Brian P. Schmidt, Adam Guy Riess
- Kemio: Daniel Shechtman
- Fiziologio o Medicino: Bruce Alan Beutler, Jules A. Hoffmann, Ralph Marvin Steinman
- Literaturo: Tomas Tranströmer
- Paco: Ellen Johnson Sirleaf, Leymah Gbowee, Tawakkul Karman
- Ekonomiko: Thomas John Sargent e Christopher Albert Sims
Referi[redaktar | redaktar fonto]
- ↑ Aumenta número de cidades atingidas por enchentes na Austrália
- ↑ Austrália declara estado de emergência em 45 comunidades por inundações
- ↑ Efeitos de enchentes na Austrália podem durar semanas; 200 mil já foram atingidos
- ↑ Moradores de Mauá (SP) se recusam a deixar casas interditadas após chuva - folha.com
- ↑ "Número de mortos na Região Serrana já passa de 900 após chuvas de janeiro"
- ↑ http://noticias.uol.com.br/cotidiano/2011/01/24/cidades-de-santa-catarina-e-minas-gerais-decretam-situacao-de-emergencia-devido-as-chuvas.jhtm
- ↑ Inundações no Sri Lanka deixam 16 mortos e quase 1 milhão de desabrigados - noticias.r7.com
- ↑ Sri Lanka floods toll hits 18 news.yahoo.com
- ↑ Philippines : Floods : 2010/12/31 Asian Disaster Reduction Center - ADRC
- ↑ South Africa flood death toll rises as government declares 33 disaster zones www.guardian.co.uk
- ↑ Legisladora ferida no Arizona passa por cirurgia e respira sem aparelho. folha.com.br.
- ↑ Presidente da Tunísia cede à pressão popular e deixa o governo Deutsche Welle (en Portugalana)
- ↑ Presidente tunisiano chega à Arábia Saudita após abandonar seu país noticias.uol.com.br
- ↑ Presidente do Parlamento é proclamado líder interino da Tunísia noticias.uol.com.br
- ↑ Clashes mark Bahrain 'Day of Rage
- ↑ Número de mortos no Japão sobe para 3.771 noticias.uol.com.br
- ↑ Bahrain king declares state of emergency after protests
- ↑ Mohamed VI anuncia la reforma. 20minutos.es
- ↑ El presidente guineano sobrevive a un ataque a su residencia en Conakry, en El Mundo de España
- ↑ Wednesdey August 31 2011 blogs.aljazeera.net
- ↑ India and Bangladesh sign pact on border demarcation Ibnlive.in.com
- ↑ EFE. Papa pede perdão em nome da igreja por escândalos recentes em Roma (en Portugalana). UOL. URL vidita ye la 14ma di oktobro 2015.
- ↑ (29ma di oktobro 2011) Death toll rises to 582 in quake-hit Turkey (en Angla). XinHua. URL vidita ye la 17ma di februaro 2016.
- ↑ China realiza su primera maniobra de acoplamiento espacial (en (Hispana)). Elpais.com.
- ↑ China realiza su primera maniobra de acoplamiento espacial (en (Hispana)). Elpais.com.