WikiLeaks
| WikiLeaks | |
|---|---|
 ვიკილიკსის ლოგო |
|
| საიტი | wikileaks.org |
| სლოგანი | ჩვენ გავხსნით მთავრობებს |
| კომერციულობა | არა |
| საიტის ტიპი | დოკუმენტების არქივი |
| რეგისტრაცია | არა |
| ხელმისაწვდომი ენა | ინგლისური |
| მფლობელი | Sunshine Press |
| შემქნელი | ჯულიან ასანჟი |
| გაეშვა | 4 ოქტომბერი 2006[1] |
| Alexa-ს რეიტინგი |  4,855 (აგვისტო, 2016)[2] |
| ამჟამინდელი სტატუსი | აქტიური |
ვიკილიქსი — საერთაშორისო არაკომერციული ჟურნალისტური[3][4][5] ორგანიზაცია, რომელიც აქვეყნებს ანონიმური წყაროებიდან მოპოვებულ, ჩვეულებრივ ხელმიუწვდომელ დოკუმენტებს.[6] მისმა ვებ-გვერდმა ფუნქციონირება დაიწყო 2006 წელს და ეკუთვნის The Sunshine Press-ს[7]. ამოქმედებიდან ერთ წელიწადში გვერდის მონაცემთა ბაზა შეიცავდა 1.2 მილიონ დოკუმენტს.[8]
თავად ორგანიზაციის განცხადებით, ის დააარსეს ჩინელმა დისიდენტებმა, ასევე ჟურნალისტებმა, მათემატიკოსებმა და პროგრამისტებმა აშშ-დან, ტაივანიდან, ევროპიდან, ავსტრალიიდან, სამხრეთი აფრიკიდან. გაზეთ The New Yorker-ის 2010 წლის 7 ივნისის ცნობით, ორგანიზაციის დირექტორი არის ავსტრალიელი მათემატიკოსი, პროგრამისტი და ინტერნეტ-აქტივისტი – ჯულიან ასანჟი.
ვიკილიქსს 2008 წელს მიღებული აქვს Economist magazine-ის ჯილდო, რომელიც გადაეცემა ახალ მედია-საშუალებებს; ასევე უფლებადამცველი ორგანიზაციის Amnesty International-ის ჯილდო პუბლიკაციისთვის: „კენიაში ადამიანის უფლებათა მდგომარეობის შესახებ“, 2009 წელს; 2010 წელს კი გაზეთმა New York Daily-მ ვიკილიქსი დაასახელა იმ ვებ-გვერდებს შორის, რომლებმაც, შესაძლოა, სრულიად შეცვალონ ახალი ამბები.
2010 წლის აპრილში ვიკილიქსმა გამოაქვეყნა ვიდეო, რომელიც ასახავდა 2007 წელს მომხდარ ინციდენტს, სადაც აშშ-ს სამხედროები ხოცავენ მშვიდობიან ერაყელებს. ამავე წლის ივლისში გამოაქვეყნა „ავღანეთის ომის დღიური“, რომელიც წარმოადგენდა 76,900 დოკუმენტის კომპილაციას ომის შესახებ.[9] ეს დოკუმენტები მანამდე ხელმიუწვდომელი იყო. ოქტომბერში, მსხვილ მედია-ორგანიზაციებთან თანამშრომლობის შედეგად, გამოქვეყნდა 400 000 დოკუმენტი, სახელწოდებით „ერაყის ომის ჩანაწერები“.
თავდაპირველად ვიკილიქსი დაგეგმილი იყო მომხმარებელთა მიერ რედაქტირებად ვებ-გვერდად, მაგრამ ჩამოყალიბდა ტრადიციული ფორმით. მას არ აქვს მომხმარებელთა კომენტარების ფუნქცია. სახელწოდების მსგავსების მიუხედავად მას არაფერი აქვს საერთო ვიკიპედიასთან. ორივე რესურსის სახელწოდება დაკავშირებულია ჰავაურ ენასთან, რომელზედაც wiki ნიშნავს „სწრაფს“, Leaks-ი კი ინგლისურად ნიშნავს „გაჟონვას“ – ანუ wikiLeaks-ი ნიშნავს „სწრაფად გამოჟონილ [ინფორმაციას]“. ორგანიზაციის სლოგანია „ჩვენ გავხსნით მთავრობებს“.
ლიტერატურა[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- Ampie, Guillermo Fernandez. “Wikileaks and Freedom of the Press“, 20 ოქტომბერი, 2010. წაკითხვის თარიღი: 18 დეკემბერი, 2010.
- Assange, Julian (2012). Cypherpunks: Freedom and the Future of the Internet. OR Books. ISBN 978-1-939293-00-8.
- Sifry, Micah L. (2011). WikiLeaks and the Age of Transparency. OR Books. ISBN 978-1-935928-31-7.
- Star, Alexander (2011). Open Secrets: WikiLeaks, War and American Diplomacy. The New York Times. ISBN 978-0-615-43957-0.
რესურსები ინტერნეტში[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- ოფიციალური საიტი
- WikiLeaks Facebook-ზე
- ვიკილიქსი და პრესის თავისუფლება გულერმო ფერნანდეს ემპი Havana Times, 20 ოქტომბერი 2010 წელი.
- ვიკილიქსი მსოფლიოს წინააღმდეგ. ბერლინის კონგრესი, 25 დეკემბერი 2008 წელი ონლაინ ფლეშ ვიდეო დაგადმოტვირთვა მაღალი რეზოლუციით
სქოლიო[რედაქტირება | წყაროს რედაქტირება]
- ↑ Wikileaks Mirrors. WikiLeaks (24 აგვისტო, 2012). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 11 ოქტომბერი, 2012. წაკითხვის თარიღი: 11 ოქტომბერი, 2012.
- ↑ Wikileaks.org Site Info. Alexa Internet. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 4 დეკემბერი, 2011. წაკითხვის თარიღი: 28 აგვისტო, 2016.
- ↑ By David Dishneau The Associated Press. Harvard prof may be defense's last witness at WikiLeaks trial | Army Times. armytimes.com. წაკითხვის თარიღი: 2 მარტი, 2014.
- ↑ curmudgeonvt. (10 July 2013) Pentagon Agreed: WikiLeaks a Journalistic Outlet - News from Antiwar.com. News.antiwar.com. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 22 აპრილი, 2014. წაკითხვის თარიღი: 2 მარტი, 2014.
- ↑ Global journalists' union supports Wikileaks. Alliance.org.au (16 ივლისი, 2013). დაარქივებულია ორიგინალიდან - 31 დეკემბერი, 2013. წაკითხვის თარიღი: 2 მარტი, 2014.
- ↑ Editors, The. “WikiLeaks – The New York Times“, Topics.nytimes.com, 16 აგვისტო, 2012. წაკითხვის თარიღი: 24 აგვისტო, 2012.
- ↑ Chatriwala, Omar. (5 აპრილი, 2010) WikiLeaks vs the Pentagon. Al Jazeera blog. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 9 თებერვალი, 2014. წაკითხვის თარიღი: 27 იანვარი, 2011.
- ↑ Wikileaks has 1.2 million documents?. WikiLeaks. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 16 თებერვალი, 2008. წაკითხვის თარიღი: 28 თებერვალი, 2008.
- ↑ “WikiLeaks to publish new documents“, MSNBC, 7 აგვისტო, 2010. წაკითხვის თარიღი: 5 დეკემბერი, 2010. დაარქივებულია ორიგინალიდან - 5 დეკემბერი, 2010.
